Amros (Yagʻmurosin) ibn Abdulvod
عَمْراس، ويقال بغْرَاسيْن بن عبد الوادَ البربرىَ سلطان تلمسان
Muarrixlar va adib
Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy)Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий)
Amros — «Yagʻmurosin» ham deyiladi — ibn Abdulvod al-Barbariy, Tilimson sultoni. [Vaf. 681 h.] U botirligi bilan masal qilinadiganlardan biri. U Muʼminiylar davlati zaiflashganda Tilimson shahrini egallab oldi, mustahkamlandi va kunlari uzaydi. Xalifa as-Saʼid Ali ibn Idris al-Muʼminiyni Tilimson atrofida gʻadr bilan oʻldirgan ham oʻshadir. U sakson birinchi yilning zulqaʼdasining yigirmanchi kunida vafot etdi; davlati oltmish yildan ortiq davom etgan va uzoq umr koʻrgan. Undan keyin oʻgʻli Abu Saʼid Usmon [mulkni] egalladi va Usmonning kunlari uzaydi; Magʻribi Aqso sohibi Abu Yaʼqub Yusuf ibn Yaʼqub al-Mariniy uni bir muddat qamal qildi. Sulton Usmon yetti yuzinchi yildan keyin vafot etdi; oʻlimida oʻgʻli sulton Abu Ziyon Qandil ibn Usmon mulkni egalladi va unga qarshi [qamal] davom etdi — hatto al-Mariniy Tilimson darvozasi oldida bir shahar qurib, unga qoʻshinini joylashtirdi va Tilimsonni fath qilmaguncha koʻchmasliqqa qasam ichdi. Qamal toʻqqiz yil davom etdi va Abu Yaʼqub al-Mariniy Tilimsonni qamal qilgan holida vafot etdi. Undan keyin nabirasi Abu Sobit Omir ibn Abdulloh ibn Abu Yaʼqub al-Mariniy [oʻrniga] turdi; u qoʻshinlari bilan koʻchdi va Tilimson sohibi bilan sulh qildi hamda yetti yuz oltinchi yilning oxirida Fosga yoʻl oldi. Abu Ziyon yetti yuz oʻn sakkizinchi yili vafot etdi; Abu Ziyondan keyin uning ukasi sulton Muso ibn Usmon yosh holida mulkni egalladi va davlati uzaydi. U siyrati yomon edi: akasini oʻldirdi, xamr ichdi va qabihliklarga mindi. Shunda unga qarshi al-Mariniy sulton bir muddat qoʻzgʻalib, uni siqib qoʻydi — toki shahar askari chiqib, ramazonda qoʻshinni bosdi; qoʻshin magʻlub boʻldi va ular oʻsha zahoti shaharga kirdilar, Muso oʻldirildi va Banu Abdulvod davlati tugadi — bu oʻttiz yettinchi yilda edi.Амрос — «Яғмуросин» ҳам дейилади — ибн Абдулвод ал-Барбарий, Тилимсон султони. [Ваф. 681 ҳ.] У ботирлиги билан масал қилинадиганлардан бири. У Муъминийлар давлати заифлашганда Тилимсон шаҳрини эгаллаб олди, мустаҳкамланди ва кунлари узайди. Халифа ас-Саъид Али ибн Идрис ал-Муъминийни Тилимсон атрофида ғадр билан ўлдирган ҳам ўшадир. У саксон биринчи йилнинг зулқаъдасининг йигирманчи кунида вафот этди; давлати олтмиш йилдан ортиқ давом этган ва узоқ умр кўрган. Ундан кейин ўғли Абу Саъид Усмон [мулкни] эгаллади ва Усмоннинг кунлари узайди; Мағриби Ақсо соҳиби Абу Яъқуб Юсуф ибн Яъқуб ал-Мариний уни бир муддат қамал қилди. Султон Усмон етти юзинчи йилдан кейин вафот этди; ўлимида ўғли султон Абу Зиён Қандил ибн Усмон мулкни эгаллади ва унга қарши [қамал] давом этди — ҳатто ал-Мариний Тилимсон дарвозаси олдида бир шаҳар қуриб, унга қўшинини жойлаштирди ва Тилимсонни фатҳ қилмагунча кўчмаслиққа қасам ичди. Қамал тўққиз йил давом этди ва Абу Яъқуб ал-Мариний Тилимсонни қамал қилган ҳолида вафот этди. Ундан кейин набираси Абу Собит Омир ибн Абдуллоҳ ибн Абу Яъқуб ал-Мариний [ўрнига] турди; у қўшинлари билан кўчди ва Тилимсон соҳиби билан сулҳ қилди ҳамда етти юз олтинчи йилнинг охирида Фосга йўл олди. Абу Зиён етти юз ўн саккизинчи йили вафот этди; Абу Зиёндан кейин унинг укаси султон Мусо ибн Усмон ёш ҳолида мулкни эгаллади ва давлати узайди. У сийрати ёмон эди: акасини ўлдирди, хамр ичди ва қабиҳликларга минди. Шунда унга қарши ал-Мариний султон бир муддат қўзғалиб, уни сиқиб қўйди — токи шаҳар аскари чиқиб, рамазонда қўшинни босди; қўшин мағлуб бўлди ва улар ўша заҳоти шаҳарга кирдилар, Мусо ўлдирилди ва Бану Абдулвод давлати тугади — бу ўттиз еттинчи йилда эди.
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 30, b. 339Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 30, б. 339
Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy)Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий)
al-Kilobiy an-Naysoburiy; yetmish sakkiz yoshida vafot etgan. Hushaym va uning tabaqasidan rivoyat qilgan, ishonchli va hadis sohibi edi.ал-Килобий ан-Найсобурий; етмиш саккиз ёшида вафот этган. Ҳушайм ва унинг табақасидан ривоят қилган, ишончли ва ҳадис соҳиби эди.
Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 3, b. 172Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 3, б. 172