An-Nuʼmon ibn Muhammad
النَّعمان
Faqih
Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy)Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий)
Alloma, (dindan) chiqib ketgan — ubaydiylar davlatining qozisi, Abu Hanifa, an-Nuʼmon ibn Muhammad ibn Mansur al-Magʻribiy. U molikiy edi, soʻng botiniylar mazhabiga qaytdi (irtidod qildi) va ular uchun daʼvatning asosini yozdi, dinni orqasiga uloqtirdi, manoqib va masolib (fazilat va ayblar) haqida asar yozdi, din imomlariga raddiya bitdi va islomdan siyrilib chiqdi — unga halokat va yiroqlik boʻlsin. U davlatga munofiqlik qildi — yoʻq, balki ularga muvofiq boʻldi. Qohirani bunyod etgan Muizz Abu Tamimga mulozim edi. Uning ilm fanlarida, fiqhda va ixtilofda uzun qoʻli va tadqiqotda uzun nafasi bor edi; shu bois ilmi oʻziga vabol boʻldi. U fiqhda Abu Hanifaga, Molikka va Shofiʼiyga raddiya yozdi, ahli bayt fiqhini quvvatladi; uning olimlar ixtilofi haqida kitobi bor; kitoblari katta va mufassaldir. U hasham-dabdabasi mukammal, hurmati ulugʻ kishi edi; farzandlari orasida qozilar va kattalar bor. U Allohning rizosidan boshqa tomonga — Qohirada uch yuz oltmish uchinchi yil rajab oyida koʻchdi; keyin uning oʻgʻli Ali mamlakatlar qoziligini egalladi. Abu Hanifaning otasi Muhammad esa uch yuz ellik birinchi yili Qayravonda, bir yuz toʻrt yoshida vafot etdi; u zukkolardan sanaladi.Аллома, (диндан) чиқиб кетган — убайдийлар давлатининг қозиси, Абу Ҳанифа, ан-Нуъмон ибн Муҳаммад ибн Мансур ал-Мағрибий. У моликий эди, сўнг ботинийлар мазҳабига қайтди (иртидод қилди) ва улар учун даъватнинг асосини ёзди, динни орқасига улоқтирди, маноқиб ва масолиб (фазилат ва айблар) ҳақида асар ёзди, дин имомларига раддия битди ва исломдан сийрилиб чиқди — унга ҳалокат ва йироқлик бўлсин. У давлатга мунофиқлик қилди — йўқ, балки уларга мувофиқ бўлди. Қоҳирани бунёд этган Муизз Абу Тамимга мулозим эди. Унинг илм фанларида, фиқҳда ва ихтилофда узун қўли ва тадқиқотда узун нафаси бор эди; шу боис илми ўзига вабол бўлди. У фиқҳда Абу Ҳанифага, Моликка ва Шофиъийга раддия ёзди, аҳли байт фиқҳини қувватлади; унинг олимлар ихтилофи ҳақида китоби бор; китоблари катта ва муфассалдир. У ҳашам-дабдабаси мукаммал, ҳурмати улуғ киши эди; фарзандлари орасида қозилар ва катталар бор. У Аллоҳнинг ризосидан бошқа томонга — Қоҳирада уч юз олтмиш учинчи йил ражаб ойида кўчди; кейин унинг ўғли Али мамлакатлар қозилигини эгаллади. Абу Ҳанифанинг отаси Муҳаммад эса уч юз эллик биринчи йили Қайравонда, бир юз тўрт ёшида вафот этди; у зукколардан саналади.
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 20, b. 150Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 20, б. 150
Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy)Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий)
Ubaydiylar davlatining qozi al-quzoti edi; zohirda shiʼa, botinda zindiq deb aytilgan. «Ibtidoʼ ad-daʼva» kitobini, shiʼa fiqhiga oid bir kitobni va yana koʻp kitoblarni tasnif qilgan; ularda Qurʼon maʼnolarini oʻzgartirib, tahrif qilgan. Rajab oyida Misrda vafot etgan va oʻrniga oʻgʻli tayinlangan.Убайдийлар давлатининг қози ал-қузоти эди; зоҳирда шиъа, ботинда зиндиқ деб айтилган. «Ибтидў ад-даъва» китобини, шиъа фиқҳига оид бир китобни ва яна кўп китобларни тасниф қилган; уларда Қуръон маъноларини ўзгартириб, таҳриф қилган. Ражаб ойида Мисрда вафот этган ва ўрнига ўғли тайинланган.
Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 4, b. 336Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 4, б. 336