an-Nuʼmon ibn Muhammad ibn Mansur at-Tamimiy ibn Hayyun
Muhaddis
Abu Hanifa kunyali, «al-Qoziy an-Nuʼmon» deb ataladi; Misrda fotimiylar va ularning mazhabi uchun qilingan daʼvatning ustunlaridan. Fiqh, Qurʼon, adab va tarixda ilmi keng edi. Qayravon ahlidan — tugʻilgan va oʻsgan yeri oʻsha yer. Molikiylar mazhabida fiqh oʻrgangan, soʻng botiniylar mazhabiga oʻtgan. al-Mahdiy, al-Qoim, al-Mansur va Qohirani bunyod etgan al-Muizz zamonida yashab, ularga xizmat qilgan; al-Muizz bilan Misrga kelgan va uning bosh qozisi edi, oʻsha yerda vafot etgan. Zahabiy uni «moriq alloma» deb sifatlagan. Ibn Hajar: «kitoblarida uning aqidasi boʻshligiga dalolat qiladigan narsalar bor». Asarlari: ijtihod dalillarini rad etib ismoiliylikni qoʻllab yozilgan «Ixtilof usul al-mazohib»; ikki jildli «Daoim al-Islom va zikr al-halol val-harom» — fotimiy «az-Zohir» daʼvatchilarga odamlarni uni yodlashga undashni buyurgan va yodlaganga mukofot belgilagan edi; uning «Muxtasar»i; «Taʼvil daoim al-Islom»ning birinchi qismi — «Tarbiyat al-muʼminin» deb ataladi; axbor va hadislardan iborat «al-Majolis val-masoyirot»; «Iftitoh ad-daʼva» (ehtimol u «Ibtidoʼ ad-daʼva lil-ubaydiyyin» deb atagan asar shudir); «al-Himma fi odob ittiboʼ al-aimma»; shia fiqhiga oid «al-Iqtisod»; hozir bohra toifasi orasida keng tarqalgan «Muxtasar al-osor fimo ruviya an al-aimma al-athor»; «Asos at-taʼvil al-botin»; «al-Manoqib val-masolib»; Shofeiy, Molik va Abu Hanifa kabi imomlarga yozilgan «Rudud»; «Sharh al-axbor fi fazoil an-nabiy al-muxtor va olihi»; fiqhga oid qasida «al-Muntaxaba». Zahabiy: «kitoblari yirik va mufassal». Hashamati katta, hurmati ulugʻ edi; farzandlari orasida qozilar va kattalar bor.Абу Ҳанифа куняли, «ал-Қозий ан-Нуъмон» деб аталади; Мисрда фотимийлар ва уларнинг мазҳаби учун қилинган даъватнинг устунларидан. Фиқҳ, Қуръон, адаб ва тарихда илми кенг эди. Қайравон аҳлидан — туғилган ва ўсган ери ўша ер. Моликийлар мазҳабида фиқҳ ўрганган, сўнг ботинийлар мазҳабига ўтган. ал-Маҳдий, ал-Қоим, ал-Мансур ва Қоҳирани бунёд этган ал-Муизз замонида яшаб, уларга хизмат қилган; ал-Муизз билан Мисрга келган ва унинг бош қозиси эди, ўша ерда вафот этган. Заҳабий уни «мориқ аллома» деб сифатлаган. Ибн Ҳажар: «китобларида унинг ақидаси бўшлигига далолат қиладиган нарсалар бор». Асарлари: ижтиҳод далилларини рад этиб исмоилийликни қўллаб ёзилган «Ихтилоф усул ал-мазоҳиб»; икки жилдли «Даоим ал-Ислом ва зикр ал-ҳалол вал-ҳаром» — фотимий «аз-Зоҳир» даъватчиларга одамларни уни ёдлашга ундашни буюрган ва ёдлаганга мукофот белгилаган эди; унинг «Мухтасар»и; «Таъвил даоим ал-Ислом»нинг биринчи қисми — «Тарбият ал-муъминин» деб аталади; ахбор ва ҳадислардан иборат «ал-Мажолис вал-масойирот»; «Ифтитоҳ ад-даъва» (эҳтимол у «Ибтидў ад-даъва лил-убайдиййин» деб атаган асар шудир); «ал-Ҳимма фи одоб иттибў ал-аимма»; шиа фиқҳига оид «ал-Иқтисод»; ҳозир боҳра тоифаси орасида кенг тарқалган «Мухтасар ал-осор фимо рувия ан ал-аимма ал-атҳор»; «Асос ат-таъвил ал-ботин»; «ал-Маноқиб вал-масолиб»; Шофеий, Молик ва Абу Ҳанифа каби имомларга ёзилган «Рудуд»; «Шарҳ ал-ахбор фи фазоил ан-набий ал-мухтор ва олиҳи»; фиқҳга оид қасида «ал-Мунтахаба». Заҳабий: «китоблари йирик ва муфассал». Ҳашамати катта, ҳурмати улуғ эди; фарзандлари орасида қозилар ва катталар бор.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 8, b. 41Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 8, б. 41