← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
FaqihlarФақиҳлар

as-Sayyid Abdulloh ibn al-Hasan ibn Ali ibn al-Husayn ibn Ali ibn al-Imom al-Mutavakkil alalloh Ismoil ibn al-Qosim ibn Muhammad

Muhaddis

1165-yilda tugʻilgan; zamonasining mashoyixiga — qozi alloma Ahmad ibn Solih ibn Abi-r-Rijol, shayx alloma al-Hasan ibn Ismoil al-Magʻribiy va shayx alloma Ismoil ibn al-Hasan ibn al-Mahdiyga — oʻqigan; ash-Shavkoniy oxirgisiga «al-Kashshof»ni oʻqishda unga hamroh boʻlgan. Boshqalarga ham oʻqigan va sayyid alloma Ali ibn Ibrohimga hadis oʻqishni boshlagan. Nahv, sarf, mantiq, maoniy va bayonda qoʻli kuchli, tafsir, fiqh, hadis va usulda ishtiroki bor edi. Sanʼo jomeʼida toliblarga olat ilmlaridan dars berardi va ularning unga ragʻbati toʻliq edi; Oli Imomning kattalaridan boʻlib, unda ortiqcha tavozeʼ, oʻtkir goʻzal axloq va toʻla ochiq yuzlilik bor edi. ash-Shavkoniy talabining boshlarida undan «Sharh al-Jomiy»ni boshdan oxir olgan. Onasining otasi sayyid alloma Yahyo ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn al-Husayn ibn al-Qosim ibn Muhammad vafot etgan, keyin uning oʻgʻli sayyid orif al-Qosim ibn Yahyo ibn Muhammad ham vafot etib, juda keng meros qoldirgan va sohibi tarjimaga vasiyat qilgan; zamon xalifasi ash-Shavkoniyga bu merosni taqsimlaydigan shariy noiblardan birini tayinlashni buyurgan va u oʻz ulugʻ shayxlaridan birini tayinlagan. Shunda sohibi tarjimani ozorlagan ishlar yuz bergan, keyin unga haqiqat oydinlashib, bu koʻngildan koʻtarilgan va u ash-Shavkoniyga maqbul duo qilingan xat yozib, chalkash ishda boʻlgani, ash-Shavkoniyning qilgani bilan farajga chiqqanini bildirgan; shundan soʻng darrov uning oʻlimi kelgan — 1210-yil zulqaʼda oyining toʻrtinchisida. Sayyidligi ulugʻ, sharifligi jalil, manoqibi koʻp va fazilatlari koʻp kishi edi.1165-йилда туғилган; замонасининг машойихига — қози аллома Аҳмад ибн Солиҳ ибн Аби-р-Рижол, шайх аллома ал-Ҳасан ибн Исмоил ал-Мағрибий ва шайх аллома Исмоил ибн ал-Ҳасан ибн ал-Маҳдийга — ўқиган; аш-Шавконий охиргисига «ал-Кашшоф»ни ўқишда унга ҳамроҳ бўлган. Бошқаларга ҳам ўқиган ва саййид аллома Али ибн Иброҳимга ҳадис ўқишни бошлаган. Наҳв, сарф, мантиқ, маоний ва баёнда қўли кучли, тафсир, фиқҳ, ҳадис ва усулда иштироки бор эди. Санъо жомеъида толибларга олат илмларидан дарс берарди ва уларнинг унга рағбати тўлиқ эди; Оли Имомнинг катталаридан бўлиб, унда ортиқча тавозеъ, ўткир гўзал ахлоқ ва тўла очиқ юзлилик бор эди. аш-Шавконий талабининг бошларида ундан «Шарҳ ал-Жомий»ни бошдан охир олган. Онасининг отаси саййид аллома Яҳё ибн Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн ал-Ҳусайн ибн ал-Қосим ибн Муҳаммад вафот этган, кейин унинг ўғли саййид ориф ал-Қосим ибн Яҳё ибн Муҳаммад ҳам вафот этиб, жуда кенг мерос қолдирган ва соҳиби таржимага васият қилган; замон халифаси аш-Шавконийга бу меросни тақсимлайдиган шарий ноиблардан бирини тайинлашни буюрган ва у ўз улуғ шайхларидан бирини тайинлаган. Шунда соҳиби таржимани озорлаган ишлар юз берган, кейин унга ҳақиқат ойдинлашиб, бу кўнгилдан кўтарилган ва у аш-Шавконийга мақбул дуо қилинган хат ёзиб, чалкаш ишда бўлгани, аш-Шавконийнинг қилгани билан фаражга чиққанини билдирган; шундан сўнг дарров унинг ўлими келган — 1210-йил зулқаъда ойининг тўртинчисида. Саййидлиги улуғ, шарифлиги жалил, маноқиби кўп ва фазилатлари кўп киши эди.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0