as-Sayyid Abdulloh ibn Lutf al-Boriy al-Kabsiy, soʻng as-Sanʼoniy

1113-yilda tugʻilgan; qiroatlar, olat ilmlari, hadis va tafsirda peshqadam Sanʼo ulamosidan biri boʻlib, bu ilmlarning barchasidan dars berardi va shogirdlari nabil olimlarga aylangan — unga oʻqiganlar orasida Imom al-Mahdiy al-Abbos ibn al-Husayn ham bor, xalifalik unga oʻtishidan burun. Zohid, dunyodan oz oluvchi, maʼrufga buyuruvchi, munkardan qaytaruvchi edi va bunda jalil maqomlari bor; vareʼligi va dunyoning hech nimasiga tamaʼ qilmagani sababli Imom al-Mahdiy nazdida soʻzi maqbul boʻlib, qanday boʻlmasin shafoati rad etilmasdi; davlat egalari ham uni ulugʻlab, undan qoʻrqishardi. Dalillar bilan amal qilar, odamlarni ularga irshod qilar va taqliddan qaytarardi. Munkarni qaytarishga eʼtibori ulkan edi: bir ishonchli kishi ash-Shavkoniyga aytishicha, u bilan Sanʼoning bir koʻchasida yurganida bir askar bir ayoldan fahsh istayotganini yoki qilayotganini koʻrib, ularni ajratgan; askar uni qattiq soʻkkan, u esa qaramay oʻtib ketgan. Hamrohi: «Menga izn ber, bu askarni tanib olay, ishini davlatga koʻtarib jazolatasan», deganda: «Bizga vojib boʻlgan munkarni inkor qilishni Alloh uchun qildik; oʻzim uchun bir ish qilishni istamayman — xohlaganicha soʻksin», degan. Munkar haqida eshitsa, egasiga qarshi turib uni yoʻqotgunicha oʻzini charchatardi; bir kishiga zulm yetib, unga qochib kelsa, unga haqiqiy hamrohlik qilib, insof qilingunicha turardi. 1173-yilda vafot etgan. Ulugʻ oʻgʻillari bor: alloma Muhriz ibn Abdulloh — amal qiluvchi, vareʼ, dunyo ahlidan chekingan va Allohga uzilgan ulamodan; Ali ibn Abdulloh va Lutf al-Boriy ibn Abdulloh — ikkovi ilm bilan dalil boʻyicha amalni hamda oʻz nafsi bilan mashgʻullikni jamlaganlardan; shunga qaramay ular ham fazl egalarining nasibi boʻlgan zamon mihnatlaridan omon qolishmagan.1113-йилда туғилган; қироатлар, олат илмлари, ҳадис ва тафсирда пешқадам Санъо уламосидан бири бўлиб, бу илмларнинг барчасидан дарс берарди ва шогирдлари набил олимларга айланган — унга ўқиганлар орасида Имом ал-Маҳдий ал-Аббос ибн ал-Ҳусайн ҳам бор, халифалик унга ўтишидан бурун. Зоҳид, дунёдан оз олувчи, маъруфга буюрувчи, мункардан қайтарувчи эди ва бунда жалил мақомлари бор; вареълиги ва дунёнинг ҳеч нимасига тамаъ қилмагани сабабли Имом ал-Маҳдий наздида сўзи мақбул бўлиб, қандай бўлмасин шафоати рад этилмасди; давлат эгалари ҳам уни улуғлаб, ундан қўрқишарди. Далиллар билан амал қилар, одамларни уларга иршод қилар ва тақлиддан қайтарарди. Мункарни қайтаришга эътибори улкан эди: бир ишончли киши аш-Шавконийга айтишича, у билан Санъонинг бир кўчасида юрганида бир аскар бир аёлдан фаҳш истаётганини ёки қилаётганини кўриб, уларни ажратган; аскар уни қаттиқ сўккан, у эса қарамай ўтиб кетган. Ҳамроҳи: «Менга изн бер, бу аскарни таниб олай, ишини давлатга кўтариб жазолатасан», деганда: «Бизга вожиб бўлган мункарни инкор қилишни Аллоҳ учун қилдик; ўзим учун бир иш қилишни истамайман — хоҳлаганича сўксин», деган. Мункар ҳақида эшица, эгасига қарши туриб уни йўқотгунича ўзини чарчатарди; бир кишига зулм етиб, унга қочиб келса, унга ҳақиқий ҳамроҳлик қилиб, инсоф қилингунича турарди. 1173-йилда вафот этган. Улуғ ўғиллари бор: аллома Муҳриз ибн Абдуллоҳ — амал қилувчи, вареъ, дунё аҳлидан чекинган ва Аллоҳга узилган уламодан; Али ибн Абдуллоҳ ва Лутф ал-Борий ибн Абдуллоҳ — иккови илм билан далил бўйича амални ҳамда ўз нафси билан машғулликни жамлаганлардан; шунга қарамай улар ҳам фазл эгаларининг насиби бўлган замон миҳнатларидан омон қолишмаган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 392Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 392