as-Sayyid al-Hasan ibn Yahyo ibn Ahmad al-Hamziy al-Kabsiy, soʻng as-Sanʼoniy
Muhaddis
1167-yil safar oyida tugʻilib Sanʼoda voyaga yetgan va u yerda bir jamoa ulamoga oʻqigan; eng koʻp foydani shayx alloma al-Hasan ibn Ismoil al-Magʻribiydan olgan — undan ayrilmay nahv, sarf, mantiq, maoniy, bayon, hadis va tafsirni oʻqib, bularning barchasida mohir boʻlgan va tahqiq hamda itqonda ishora qilinadigan zamona ulamosining aʼyonlaridan boʻlgan. Yozgani puxta, munozarasi chiroyli; turli masalalarda gʻoyat pishiq risolalari bor. ash-Shavkoniyga oʻsha shayxda «al-Kashshof»ni oʻqishda hamroh boʻlgan va oʻtkir zehni bilan nafis foydalar chiqarardi. Shayxi vafotidan soʻng Kabs hijratida qaror topgan, ilm toliblari uning atrofiga toʻplangan va u ularni ilmiy maʼrifatlarga irshod qilib, koʻp fanlardan dars bergan. Sheʼri chiroyli, nasri yaxshi — ash-Shavkoniy bilan orasida yozishmalar, sheʼriy hazillar va bir necha masalada munozaralar boʻlib turgan. Otasidan meros qolgan oz mulk daromadidan kifoya bilan qanoat qilib yashagan. Akasi alloma Muhammad ibn Yahyo vafot etganda uning oʻrniga Xavlon tomonlari va unga tutash yerlarning qozisi boʻlgan; ash-Shavkoniy uni imomga ilmda ham, amalda ham baland maqomda ekanini bildirgach, imom uni jaloliga yarasha ulugʻlagan.1167-йил сафар ойида туғилиб Санъода вояга етган ва у ерда бир жамоа уламога ўқиган; энг кўп фойдани шайх аллома ал-Ҳасан ибн Исмоил ал-Мағрибийдан олган — ундан айрилмай наҳв, сарф, мантиқ, маоний, баён, ҳадис ва тафсирни ўқиб, буларнинг барчасида моҳир бўлган ва таҳқиқ ҳамда итқонда ишора қилинадиган замона уламосининг аъёнларидан бўлган. Ёзгани пухта, мунозараси чиройли; турли масалаларда ғоят пишиқ рисолалари бор. аш-Шавконийга ўша шайхда «ал-Кашшоф»ни ўқишда ҳамроҳ бўлган ва ўткир зеҳни билан нафис фойдалар чиқарарди. Шайхи вафотидан сўнг Кабс ҳижратида қарор топган, илм толиблари унинг атрофига тўпланган ва у уларни илмий маърифатларга иршод қилиб, кўп фанлардан дарс берган. Шеъри чиройли, насри яхши — аш-Шавконий билан орасида ёзишмалар, шеърий ҳазиллар ва бир неча масалада мунозаралар бўлиб турган. Отасидан мерос қолган оз мулк даромадидан кифоя билан қаноат қилиб яшаган. Акаси аллома Муҳаммад ибн Яҳё вафот этганда унинг ўрнига Хавлон томонлари ва унга туташ ерларнинг қозиси бўлган; аш-Шавконий уни имомга илмда ҳам, амалда ҳам баланд мақомда эканини билдиргач, имом уни жалолига яраша улуғлаган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0