as-Sayyid al-Hodiy ibn Ibrohim ibn Ali, al-Vazir laqabi bilan

Nasabining toʻlasi akasi Muhammad tarjimasida va as-Sayyid Abdulloh ibn Ali al-Vazir tarjimasida oʻtgan. 758-yil muharramining yigirma yettinchisi, juma kuni Shazabdagi Hijrat az-Zahrda tugʻilgan; soʻng ilm talabida Saʼdaga koʻchib, Ismoil ibn Ibrohim ibn Atiyya an-Najroniy, Muhammad ibn Ali ibn Nojiy, alloma Abdulloh ibn al-Hasan ad-Davvoriy, amakisi as-Sayyid al-Murtazo ibn Ali va amakisi as-Sayyid Ahmad ibn Alidan olgan. Hadis va nafis narsalarni eshitish uchun Makkaga koʻchib, «Jomiʼ al-usul»ni qozi alloma Muhammad ibn Abdulloh ibn Zuhayraga eshitgan. Bir necha ilmda yetuk boʻlib tasniflar bitgan: «Kifoyat al-qoniʼ fi maʼrifat as-soniʼ», «at-Tarozayn al-muʼlamayn fi fazoil al-haramayn al-muharramayn», Ibn al-Arabiyga raddiya risola, «Hidoyat ar-rogʻibin ilo mazhab ahl al-bayt at-tohirin», «Koshifat al-gʻumma an husn siyrat imom al-aimma», «Karimat al-anosir fi-z-zabb an siyrat al-Imom an-Nosir», «as-Suyuf al-murhafot alo man alhada fi-s-sifot» va «Nihoyat at-tanvih fi izhoq at-tamvih». Xullas, u zaydiya ulamosining kattalaridan; gʻoyat goʻzal nazmi bor va oʻz asri ulamolari bilan orasida yozishmalar, maktublar va sheʼriy talashuvlar boʻlgan; zikri mashhur boʻlib ovozasi uchdi — unga yozganlar jumlasida yuqorida zikr qilingan Ismoil al-Muqriʼ «Ayamliku tarfiy damʼiya-l-yavma qoniyan…» matlaʼli janggos qasida bilan yozgan. Sheʼri mashhur va mavjud. as-Saxoviy uni «az-Zav al-lomiʼ»da tarjima qilib: «Shayximiz — yaʼni al-Hofiz Ibn Hajar — «Anboʼ»sida zikr qilib «Adabga eʼtibor berib unda ustun chiqdi va Sanʼo sohibi al-Mansurni madh etdi» degan; Ibn Fahd oʻz muʼjamida uni zikr qilib «Hadis aytdi, undan fozillar eshitdi» degan» va asarlaridan «at-Tarozayn al-muʼlamayn»ni hamda Yaman Kaʼbasi haqidagi «Saro tayfu Laylo fabtahajtu bihi vajdo…» deb boshlanadigan badiiy qasidani zikr qilgan. Arafa kuni vafot etgan — «az-Zav al-lomiʼ»da shunday; «Matlaʼ al-budur»da esa oʻsha yil zulhijjasining oʻn toʻqqizinchi kuni oxirida Zimorda vafot etgan deyilgan — ash-Shavkoniy buni zulhijjaning toʻqqizinchisi boʻlsa kerak deb oʻylaydi, chunki muallif undan keyin uning oʻlimi bayramda odat boʻlgan ishni qilishga toʻsqinlik qilganini aytadi; demak ziyoda kotibdan boʻlishi mumkin.Насабининг тўласи акаси Муҳаммад таржимасида ва ас-Саййид Абдуллоҳ ибн Али ал-Вазир таржимасида ўтган. 758-йил муҳаррамининг йигирма еттинчиси, жума куни Шазабдаги Ҳижрат аз-Заҳрда туғилган; сўнг илм талабида Саъдага кўчиб, Исмоил ибн Иброҳим ибн Атийя ан-Нажроний, Муҳаммад ибн Али ибн Ножий, аллома Абдуллоҳ ибн ал-Ҳасан ад-Давворий, амакиси ас-Саййид ал-Муртазо ибн Али ва амакиси ас-Саййид Аҳмад ибн Алидан олган. Ҳадис ва нафис нарсаларни эшитиш учун Маккага кўчиб, «Жомиъ ал-усул»ни қози аллома Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Зуҳайрага эшитган. Бир неча илмда етук бўлиб таснифлар битган: «Кифоят ал-қониъ фи маърифат ас-сониъ», «ат-Тарозайн ал-муъламайн фи фазоил ал-ҳарамайн ал-муҳаррамайн», Ибн ал-Арабийга раддия рисола, «Ҳидоят ар-роғибин ило мазҳаб аҳл ал-байт ат-тоҳирин», «Кошифат ал-ғумма ан ҳусн сийрат имом ал-аимма», «Каримат ал-аносир фи-з-забб ан сийрат ал-Имом ан-Носир», «ас-Суюф ал-мурҳафот ало ман алҳада фи-с-сифот» ва «Ниҳоят ат-танвиҳ фи изҳоқ ат-тамвиҳ». Хуллас, у зайдия уламосининг катталаридан; ғоят гўзал назми бор ва ўз асри уламолари билан орасида ёзишмалар, мактублар ва шеърий талашувлар бўлган; зикри машҳур бўлиб овозаси учди — унга ёзганлар жумласида юқорида зикр қилинган Исмоил ал-Муқриъ «Аямлику тарфий дамъия-л-явма қониян…» матлаъли жанггос қасида билан ёзган. Шеъри машҳур ва мавжуд. ас-Саховий уни «аз-Зав ал-ломиъ»да таржима қилиб: «Шайхимиз — яъни ал-Ҳофиз Ибн Ҳажар — «Анбў»сида зикр қилиб «Адабга эътибор бериб унда устун чиқди ва Санъо соҳиби ал-Мансурни мадҳ этди» деган; Ибн Фаҳд ўз муъжамида уни зикр қилиб «Ҳадис айтди, ундан фозиллар эшитди» деган» ва асарларидан «ат-Тарозайн ал-муъламайн»ни ҳамда Яман Каъбаси ҳақидаги «Саро тайфу Лайло фабтаҳажту биҳи важдо…» деб бошланадиган бадиий қасидани зикр қилган. Арафа куни вафот этган — «аз-Зав ал-ломиъ»да шундай; «Матлаъ ал-будур»да эса ўша йил зулҳижжасининг ўн тўққизинчи куни охирида Зиморда вафот этган дейилган — аш-Шавконий буни зулҳижжанинг тўққизинчиси бўлса керак деб ўйлайди, чунки муаллиф ундан кейин унинг ўлими байрамда одат бўлган ишни қилишга тўсқинлик қилганини айтади; демак зиёда котибдан бўлиши мумкин.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 316Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 316