as-Sayyid al-Husayn ibn Abdulloh al-Kabsiy

1147-yilda tugʻilgan, zamonaning peshqadam ulamosidan biri. Sanʼo va ar-Ravza ulamosiga oʻqigan; shayx alloma al-Hasan ibn Ismoil al-Magʻribiy bilan hamroh boʻlib, ikkovi bir-biriga oʻqishgan. Sanʼo shahrining eng koʻrkam sayrgohi boʻlgan ar-Ravzada qaror topib, u yerda ilm yoygan va bir jamoa tolib undan foyda olgan; soʻng Kavkabon amiri sayyid Ibrohim ibn Muhammad ibn al-Husaynning iltimosiga koʻra u yerga koʻchgan, chunki shayx sayyid Abdulqodir ibn Ahmad Kavkabondan ketgach, ahli uning oʻrnini bosadigan kishiga muhtoj boʻlgan edi. Ijtihod ilmlarida peshqadam; risola va masalalari bor, ash-Shavkoniyga mushkul masalalar yozib yuborgan va javoblar uning risolalari majmuasida. Diyonati mustahkam, ibodati koʻp, oʻziga tegishli boʻlmagan narsa bilan mashgʻul boʻlmaydigan, solih salaf yoʻlidagi kishi edi. Kavkabon sohibi bilan chiqishmay u yerdan ketib, ar-Ravzaga qaytgan va jomeʼiga imom boʻlgan; zamon imomi uni ar-Ravza qozisi qilib tayinlaganda faqat qattiq turib aytilgandan keyin qabul qilgan. 1222-yil shavvolining oxirlarida u va Kaboisa hamda Oli Abu Tolibdan bir jamoa davlat itoatidan chiqqanini oshkor qilgan, ar-Ravza ahli xohlab-xohlamay ularga qoʻshilgan, baʼzi qabilalar ham kelgan; davlat amrini rad etib, amaldorni quvishgan va xalifa al-Mansur billohni xalʼ qilmoqchi boʻlib, butun Yaman oʻlkalariga xat yozishgan — u oʻziga daʼvat qilishiga sal qolgan va ularga soʻraganlarining hammasini berishni taklif qilgan. Adolat va omonlik haqida ash-Shavkoniyning xati bilan bitilgan maktublar yuborilgan boʻlsa-da, ular qaytmagan; shunda xalifalik qilichi sayyid Ahmad ibn al-Imom qoʻshin bilan chiqib, ularni ar-Ravza devorlarida qamab qoʻygan va u hamda Kaboisadan bir jamoa asir olingan. Ular qatl etilishiga qaror qilingan edi, ash-Shavkoniy shafoat qilib, qonlarini saqlashni taqozo etadigan shariy hujjat keltirgan va ular zindonga solingan. Insning shaytonlaridan baʼzilari uni aldab, gʻururga solgan edi; ikki-uch yil qamoqda yotib, mahbus holida vafot etgan.1147-йилда туғилган, замонанинг пешқадам уламосидан бири. Санъо ва ар-Равза уламосига ўқиган; шайх аллома ал-Ҳасан ибн Исмоил ал-Мағрибий билан ҳамроҳ бўлиб, иккови бир-бирига ўқишган. Санъо шаҳрининг энг кўркам сайргоҳи бўлган ар-Равзада қарор топиб, у ерда илм ёйган ва бир жамоа толиб ундан фойда олган; сўнг Кавкабон амири саййид Иброҳим ибн Муҳаммад ибн ал-Ҳусайннинг илтимосига кўра у ерга кўчган, чунки шайх саййид Абдулқодир ибн Аҳмад Кавкабондан кетгач, аҳли унинг ўрнини босадиган кишига муҳтож бўлган эди. Ижтиҳод илмларида пешқадам; рисола ва масалалари бор, аш-Шавконийга мушкул масалалар ёзиб юборган ва жавоблар унинг рисолалари мажмуасида. Диёнати мустаҳкам, ибодати кўп, ўзига тегишли бўлмаган нарса билан машғул бўлмайдиган, солиҳ салаф йўлидаги киши эди. Кавкабон соҳиби билан чиқишмай у ердан кетиб, ар-Равзага қайтган ва жомеъига имом бўлган; замон имоми уни ар-Равза қозиси қилиб тайинлаганда фақат қаттиқ туриб айтилгандан кейин қабул қилган. 1222-йил шавволининг охирларида у ва Кабоиса ҳамда Оли Абу Толибдан бир жамоа давлат итоатидан чиққанини ошкор қилган, ар-Равза аҳли хоҳлаб-хоҳламай уларга қўшилган, баъзи қабилалар ҳам келган; давлат амрини рад этиб, амалдорни қувишган ва халифа ал-Мансур биллоҳни халъ қилмоқчи бўлиб, бутун Яман ўлкаларига хат ёзишган — у ўзига даъват қилишига сал қолган ва уларга сўраганларининг ҳаммасини беришни таклиф қилган. Адолат ва омонлик ҳақида аш-Шавконийнинг хати билан битилган мактублар юборилган бўлса-да, улар қайтмаган; шунда халифалик қиличи саййид Аҳмад ибн ал-Имом қўшин билан чиқиб, уларни ар-Равза деворларида қамаб қўйган ва у ҳамда Кабоисадан бир жамоа асир олинган. Улар қатл этилишига қарор қилинган эди, аш-Шавконий шафоат қилиб, қонларини сақлашни тақозо этадиган шарий ҳужжат келтирган ва улар зиндонга солинган. Инснинг шайтонларидан баъзилари уни алдаб, ғурурга солган эди; икки-уч йил қамоқда ётиб, маҳбус ҳолида вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0