as-Sayyid al-Husayn ibn Yahyo ibn Ibrohim ad-Daylamiy az-Zamoriy

1149-yilda tugʻilib Zamorda voyaga yetgan; u yerdagi ulamodan — fiqhda oʻsha yurtning marjaʼi boʻlgan faqih Abdulloh ibn Husayn Dalama va faqih Hasan ibn Ahmad ash-Shabibiydan — ilm olgan, soʻng Sanʼoga koʻchib arab tilini oʻqigan va sayyid alloma Muhammad ibn Ismoil al-Amirga hadis oʻqigan. Zamorga qaytib oʻsha yerda qaror topgan; faqir edi, boy bir ayolga uylanib, savdo bilan mashgʻul boʻlgan va moli koʻpaygan — savdoni oʻzi qilmay, oʻrniga boshqalarni yuborar, oʻzi ilmga berilgan edi. Fiqh va boshqa fanlardan dars bergan, uning qoʻlida bir jamoa yetishgan, jumladan ash-Shavkoniyning shayxi alloma Ahmad ibn Muhammad al-Haroziy. 1200-yildan keyin Sanʼoga ikkinchi bor kelib, shayx alloma al-Hasan ibn Ismoil al-Magʻribiyga oʻqishda ash-Shavkoniyga hamroh boʻlgan va ular bilan «Sahih Muslim»ni oʻqigan; Sanʼo jomeʼida toliblarga fiqh oʻqitgan, bir muddat turib Sanʼoni vatan tutmoqchi boʻlgan, soʻng Zamorga qaytishni maʼqul koʻrib qaytgan. Hozir u yerning hech kim qarshi chiqolmaydigan yagona olimi va murojaat qilinadigan kishisi; toliblar unga fiqh, nahv, sarf, usul, tafsir va hadis oʻqishadi. ash-Shavkoniy bilan orasida taʼriflab boʻlmas doʻstlik bor, ilmiy munozaralari risolalarga bitilgan va Zamorga qaytganidan keyin ham xat yozishib turishadi; ash-Shavkoniyni «al-Muntaqo» sharhini yozishga ragʻbatlantirganlardan biri u boʻlgan va tugagach, nusxa yuborishini soʻrab yozib turgan.1149-йилда туғилиб Заморда вояга етган; у ердаги уламодан — фиқҳда ўша юртнинг маржаъи бўлган фақиҳ Абдуллоҳ ибн Ҳусайн Далама ва фақиҳ Ҳасан ибн Аҳмад аш-Шабибийдан — илм олган, сўнг Санъога кўчиб араб тилини ўқиган ва саййид аллома Муҳаммад ибн Исмоил ал-Амирга ҳадис ўқиган. Заморга қайтиб ўша ерда қарор топган; фақир эди, бой бир аёлга уйланиб, савдо билан машғул бўлган ва моли кўпайган — савдони ўзи қилмай, ўрнига бошқаларни юборар, ўзи илмга берилган эди. Фиқҳ ва бошқа фанлардан дарс берган, унинг қўлида бир жамоа етишган, жумладан аш-Шавконийнинг шайхи аллома Аҳмад ибн Муҳаммад ал-Ҳарозий. 1200-йилдан кейин Санъога иккинчи бор келиб, шайх аллома ал-Ҳасан ибн Исмоил ал-Мағрибийга ўқишда аш-Шавконийга ҳамроҳ бўлган ва улар билан «Саҳиҳ Муслим»ни ўқиган; Санъо жомеъида толибларга фиқҳ ўқитган, бир муддат туриб Санъони ватан тутмоқчи бўлган, сўнг Заморга қайтишни маъқул кўриб қайтган. Ҳозир у ернинг ҳеч ким қарши чиқолмайдиган ягона олими ва мурожаат қилинадиган кишиси; толиблар унга фиқҳ, наҳв, сарф, усул, тафсир ва ҳадис ўқишади. аш-Шавконий билан орасида таърифлаб бўлмас дўстлик бор, илмий мунозаралари рисолаларга битилган ва Заморга қайтганидан кейин ҳам хат ёзишиб туришади; аш-Шавконийни «ал-Мунтақо» шарҳини ёзишга рағбатлантирганлардан бири у бўлган ва тугагач, нусха юборишини сўраб ёзиб турган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0