as-Sayyid alloma Yahyo ibn Mutahhar ibn Ismoil ibn Yahyo ibn al-Husayn ibn al-Qosim

1190-yil jumodul-avval oyida tugʻilgan; ilmni Sanʼo shayxlaridan bir jamoaga — qozi alloma Abdulloh ibn Muhammad Mashham va uning tabaqasiga oʻqib talab qilgan. Koʻp samoʻlari va ilmga toʻla mashgʻulligi bor; dalilga bogʻlanadi va insofni sevadi — yaqinda zikr qilingan otasining bobosi kabi. Bu tarjima yozilayotganda ash-Shavkoniyga «al-Azud»ni va uning hoshiyalarini, al-Muayyad billohning «Sharh at-Tajrid»ini, ash-Shavkoniyning «al-Muntaqo» sharhini, «Ithof al-akobir bi-isnod ad-dafotir»ni, «ad-Durar»ni va uning sharhi «ad-Daroriy»ni, «al-Kashshof»ni va uning hoshiyalarini, «Fath al-Boriy»ni, «al-Avosim»ni, «al-Buxoriy», «Muslim», «an-Nasoiy», «Ibn Mojja» va «al-Muvatto»ni, ash-Shavkoniyning Qurʼon tafsirini, «ar-Raziy»ni, nahvni, «al-Mutavval»ni va boshqalarni oʻqiyapti; «Sunan Abu Dovud» va «at-Termiziy»da ham unga qiroatlari bor. Bahslari va masalalari bor; salaflarining manhajida — davlat ishlaridan uzoqda va ular qoldirgan narsa bilan kifoyalanadi. Xushboʻyni koʻp ishlatadi, himmati baland, karam va sayyidlik sohibi; har vaqt ilm, fazl, chiroyli koʻrinish va vaqorda ortib boradi. Hozir asr ahliga tarjimalar tuzish bilan mashgʻul — ash-Shavkoniy ulardan baʼzisini koʻrib, oʻz bobida ustun, iboralari vazmin va maʼnolari yaxshi deb topgan. Unga savollar bergan va ash-Shavkoniy ularga risolalar bilan javob bergan — ular fatvolar majmualarida; juda foydali jadvali, oʻtkir sheʼrlari va latif maʼnolari bor va ash-Shavkoniyga yozgan maktublari «unga yozilgan sheʼrlar majmuasi»da mavjud.1190-йил жумодул-аввал ойида туғилган; илмни Санъо шайхларидан бир жамоага — қози аллома Абдуллоҳ ибн Муҳаммад Машҳам ва унинг табақасига ўқиб талаб қилган. Кўп самўлари ва илмга тўла машғуллиги бор; далилга боғланади ва инсофни севади — яқинда зикр қилинган отасининг бобоси каби. Бу таржима ёзилаётганда аш-Шавконийга «ал-Азуд»ни ва унинг ҳошияларини, ал-Муайяд биллоҳнинг «Шарҳ ат-Тажрид»ини, аш-Шавконийнинг «ал-Мунтақо» шарҳини, «Итҳоф ал-акобир би-иснод ад-дафотир»ни, «ад-Дурар»ни ва унинг шарҳи «ад-Дарорий»ни, «ал-Кашшоф»ни ва унинг ҳошияларини, «Фатҳ ал-Борий»ни, «ал-Авосим»ни, «ал-Бухорий», «Муслим», «ан-Насоий», «Ибн Можжа» ва «ал-Муватто»ни, аш-Шавконийнинг Қуръон тафсирини, «ар-Разий»ни, наҳвни, «ал-Мутаввал»ни ва бошқаларни ўқияпти; «Сунан Абу Довуд» ва «ат-Термизий»да ҳам унга қироатлари бор. Баҳслари ва масалалари бор; салафларининг манҳажида — давлат ишларидан узоқда ва улар қолдирган нарса билан кифояланади. Хушбўйни кўп ишлатади, ҳиммати баланд, карам ва саййидлик соҳиби; ҳар вақт илм, фазл, чиройли кўриниш ва вақорда ортиб боради. Ҳозир аср аҳлига таржималар тузиш билан машғул — аш-Шавконий улардан баъзисини кўриб, ўз бобида устун, иборалари вазмин ва маънолари яхши деб топган. Унга саволлар берган ва аш-Шавконий уларга рисолалар билан жавоб берган — улар фатволар мажмуаларида; жуда фойдали жадвали, ўткир шеърлари ва латиф маънолари бор ва аш-Шавконийга ёзган мактублари «унга ёзилган шеърлар мажмуаси»да мавжуд.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 348Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 348