as-Sayyid Muhammad ibn Izzuddin an-Naʼmiy at-Tihomiy
Muhaddis
Taxminan 1180-yilda Tihoma bandarlaridan al-Luhayya bandariga yaqin al-Uzayrda tugʻilgan; soʻng Sanʼoga koʻchib, furuʼ ilmini ash-Shavkoniyning shayxi alloma Ahmad ibn Muhammad al-Harroziyga va boshqalarga oʻqigan, ash-Shavkoniyning oʻziga uzoq muddat mulozim boʻlib nahv, sarf, mantiq, maoniy, bayon, usul, hadis va fiqh oʻqigan. Bu ilmlarning barchasida ajralib turib, ishora qilinadigan ulamodan biriga aylandi — aqli toʻliq, vazmin, tavozuli, iffatli, shijoatli, ilmga butunlay yuz burgan, toatga mulozim, odamlardan yigʻilgan kishi. Koʻchishiga sabab boʻlgan narsani qoʻlga kiritgach, Tihoma diyoriga qaytdi va u soʻzsiz Naʼmiy sodotlari ichida eng bilimlisidir; oʻsha tomonlardan unga muhim ishlar yuzasidan koʻp yozib turadi. Hozir tirik, oʻsha diyor ahli undan foyda olib, shariy masalalarda unga qaytishadi; Sanʼodan ayrilgani va ijtihod ilmlarini talab qilishdan uzilgani uchun juda afsuslanadi, ammo qaytishiga yurti ahlining, ayniqsa akasi Ahmad ibn Izzuddin vafotidan keyin qarindoshlarining unga ehtiyoji toʻsqinlik qildi.Тахминан 1180-йилда Тиҳома бандарларидан ал-Луҳайя бандарига яқин ал-Узайрда туғилган; сўнг Санъога кўчиб, фуруъ илмини аш-Шавконийнинг шайхи аллома Аҳмад ибн Муҳаммад ал-Ҳаррозийга ва бошқаларга ўқиган, аш-Шавконийнинг ўзига узоқ муддат мулозим бўлиб наҳв, сарф, мантиқ, маоний, баён, усул, ҳадис ва фиқҳ ўқиган. Бу илмларнинг барчасида ажралиб туриб, ишора қилинадиган уламодан бирига айланди — ақли тўлиқ, вазмин, тавозули, иффатли, шижоатли, илмга бутунлай юз бурган, тоатга мулозим, одамлардан йиғилган киши. Кўчишига сабаб бўлган нарсани қўлга киритгач, Тиҳома диёрига қайтди ва у сўзсиз Наъмий содотлари ичида энг билимлисидир; ўша томонлардан унга муҳим ишлар юзасидан кўп ёзиб туради. Ҳозир тирик, ўша диёр аҳли ундан фойда олиб, шарий масалаларда унга қайтишади; Санъодан айрилгани ва ижтиҳод илмларини талаб қилишдан узилгани учун жуда афсусланади, аммо қайтишига юрти аҳлининг, айниқса акаси Аҳмад ибн Иззуддин вафотидан кейин қариндошларининг унга эҳтиёжи тўсқинлик қилди.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy)Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий)