as-Sayyid Sharafuddin ibn Ahmad ibn Muhammad ibn al-Husayn ibn Abdulqodir ibn al-Imom Sharafuddin

Kavkabon va uning yurtlarining amiri. 1159-yil rabiʼul-oxirida tugʻilgan va amakisi Iso ibn Muhammad ibn al-Hasandan keyin amirlikda qaror topgan. Unda adolat va raiyatiga muloyimlik bor, ammo oʻrni kelganda ilmiy masalalarga soʻz qotib, baland qadriga yarashmaydigan narsa keltiradi; ash-Shavkoniyga bir necha bor yozgan va masalalarda muzokara qilgan, u nasihat qilganda qabul koʻrsatgan-u, amal qilmagan. Bu tarjimalar bitilgan 1213-yilda undan shaʼbonning boshi dushanba, ramazonning boshi esa sanoq toʻlishi bilan chorshanba ekani «oʻzida sahih boʻlgani» haqida xat kelgan va u zamon xalifasiga yuborilgan, xalifa esa ash-Shavkoniyga. ash-Shavkoniy javob berganki, bu roʻza vojib boʻladigan shariy sabab emas: u muftiy emas, shuning uchun «menda sahih boʻldi» degani sabab boʻlolmaydi; guvohlarni zikr qilmagan, holatlariga qaralsin; huzuridagi ulamo xatni yozmagan, ularning soʻziga amal qilish vojib boʻlsin. Imom shunga koʻra ish tutib, ramazon kirganini eʼlon qilmagan va faqat payshanba kechasi roʻzaga chaqirgan; bu unga qattiq tegib, imomga taʼna qilib xat yozgan — gʻaroyibi shuki, keyin u suyangan guvohlarning baʼzisi qaytgani oshkor boʻlgan. Yana uning raiyatidan bir kishi ustida nizo boʻlgan: Sanʼolik bir kishi uni shariat huzuriga chaqirganda kelmagan, ash-Shavkoniy elchi yuborganda u Kavkabonga qochgan va elchi «raiyatiga odam yuborish odat emas» degan xat bilan qaytgan; ash-Shavkoniy ikki elchini yuborib, kishining uyida qolishni buyurgan, oxiri vositachilar bilan u kishi keltirilib, ikki elchining haqqi toʻlangan. ash-Shavkoniy: «Bunday shariy ishlarda qattiq turishini istamas edim, chunki uning goʻzalliklari koʻp — faqat shu xislat ularni deyarli qoplab qoʻygan; unda biroz maʼrifat va odob saqlash bor, ammo u masalalarda munozara qiladigan, dalillarda qarshi turadigan kishilardan emas; raiyati uni sevadi, bu esa ular orasidagi adolatiga dalil», deydi. 1228-yil safarida mavlono Imom al-Mutavakkil alalloh oʻz qoʻshini bilan Kavkabon yurtlariga gʻazot qilgan — ash-Shavkoniy u bilan birga edi va bu gʻazotni tark etishga, unga shariy sabab yoʻqligiga nasihat qilgan boʻlsa-da, imom qatʼiy turgan; Kavkabon va yurtlari egallanib, uch oycha qalʼada turishgan. Soʻng imom Sanʼoga qaytib, uni va Oli Imom Sharafuddinning barcha aʼyonlarini birga olib kelgan, Kavkabon yurtlariga vali tayinlagan va valiylikning surati Kavkabonlik sayyid Husayn ibn Ali ibn Muhammad ibn Aliga berilgan — uning qoʻlida suratdan boshqa hech narsa yoʻq edi. U va birga kirganlarning baʼzisi Sanʼoda bir yildan sal ortiq turgach, imom ularning yurtlariga qaytishiga izn berib, uning ishini avvalgidek unga topshirgan; hozir ham valiyligida davom etmoqda.Кавкабон ва унинг юртларининг амири. 1159-йил рабиъул-охирида туғилган ва амакиси Исо ибн Муҳаммад ибн ал-Ҳасандан кейин амирликда қарор топган. Унда адолат ва раиятига мулойимлик бор, аммо ўрни келганда илмий масалаларга сўз қотиб, баланд қадрига ярашмайдиган нарса келтиради; аш-Шавконийга бир неча бор ёзган ва масалаларда музокара қилган, у насиҳат қилганда қабул кўрсатган-у, амал қилмаган. Бу таржималар битилган 1213-йилда ундан шаъбоннинг боши душанба, рамазоннинг боши эса саноқ тўлиши билан чоршанба экани «ўзида саҳиҳ бўлгани» ҳақида хат келган ва у замон халифасига юборилган, халифа эса аш-Шавконийга. аш-Шавконий жавоб берганки, бу рўза вожиб бўладиган шарий сабаб эмас: у муфтий эмас, шунинг учун «менда саҳиҳ бўлди» дегани сабаб бўлолмайди; гувоҳларни зикр қилмаган, ҳолатларига қаралсин; ҳузуридаги уламо хатни ёзмаган, уларнинг сўзига амал қилиш вожиб бўлсин. Имом шунга кўра иш тутиб, рамазон кирганини эълон қилмаган ва фақат пайшанба кечаси рўзага чақирган; бу унга қаттиқ тегиб, имомга таъна қилиб хат ёзган — ғаройиби шуки, кейин у суянган гувоҳларнинг баъзиси қайтгани ошкор бўлган. Яна унинг раиятидан бир киши устида низо бўлган: Санъолик бир киши уни шариат ҳузурига чақирганда келмаган, аш-Шавконий элчи юборганда у Кавкабонга қочган ва элчи «раиятига одам юбориш одат эмас» деган хат билан қайтган; аш-Шавконий икки элчини юбориб, кишининг уйида қолишни буюрган, охири воситачилар билан у киши келтирилиб, икки элчининг ҳаққи тўланган. аш-Шавконий: «Бундай шарий ишларда қаттиқ туришини истамас эдим, чунки унинг гўзалликлари кўп — фақат шу хислат уларни деярли қоплаб қўйган; унда бироз маърифат ва одоб сақлаш бор, аммо у масалаларда мунозара қиладиган, далилларда қарши турадиган кишилардан эмас; раияти уни севади, бу эса улар орасидаги адолатига далил», дейди. 1228-йил сафарида мавлоно Имом ал-Мутаваккил алаллоҳ ўз қўшини билан Кавкабон юртларига ғазот қилган — аш-Шавконий у билан бирга эди ва бу ғазотни тарк этишга, унга шарий сабаб йўқлигига насиҳат қилган бўлса-да, имом қатъий турган; Кавкабон ва юртлари эгалланиб, уч ойча қалъада туришган. Сўнг имом Санъога қайтиб, уни ва Оли Имом Шарафуддиннинг барча аъёнларини бирга олиб келган, Кавкабон юртларига вали тайинлаган ва валийликнинг сурати Кавкабонлик саййид Ҳусайн ибн Али ибн Муҳаммад ибн Алига берилган — унинг қўлида суратдан бошқа ҳеч нарса йўқ эди. У ва бирга кирганларнинг баъзиси Санъода бир йилдан сал ортиқ тургач, имом уларнинг юртларига қайтишига изн бериб, унинг ишини аввалгидек унга топширган; ҳозир ҳам валийлигида давом этмоқда.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0