as-Sayyid Yahyo ibn al-Husayn ibn al-Imom al-Qosim ibn Muhammad

Taxminan 1035-yilda tugʻilgan; Imom al-Qosim xonadonining katta ulamolaridan biri. ash-Shavkoniy unga tugʻilgan yoki vafot tarixini aniq belgilaydigan yoxud ahvolidan biror narsani bildiradigan tarjima topmagan — asri ahli va ulardan keyingilar uni zikr qilmay tashlab ketishgan; buning sababi, Alloh biladi, hadis ona kitoblaridagi narsa bilan amal qilishga moyilligi va sahih nasslarga muxolif boʻlganlarga raddiya berishi boʻlsa kerak. ash-Shavkoniy uning qozi Ahmad ibn Saʼduddinning hadis imomlariga raddiyani oʻz ichiga olgan risolasiga raddiya boʻlgan asarini koʻrgan — u uni «Savorim al-yaqin li-qatʼ shukuk al-qozi Ahmad ibn Saʼduddin» deb nomlagan va bu muallifining qoʻli uzunligiga dalolat qiladigan lazzatli asar; yana «al-Izoh limo xafiya min al-ittifoq alo taʼzim sahobat al-Mustafo» degan asarini ham koʻrgan. Yuqoridagilarni oshkor qilgani sababli u bilan asri ahli orasida gʻavgʻolar boʻlgan. Xullas, u oʻn birinchi asr ahlidan. as-Sayyid Ibrohim ibn al-Qosim ibn al-Muayyad uni «Tabaqot»ida tugʻilgan va vafot yilini tashlab zikr qilgan, ammo: «U as-Sayyid Ahmad ibn Ali ash-Shomiyga va as-Sayyid al-Husayn ibn Muhammad at-Tihomiyga oʻqigan, usulni Ahmad ibn Solih al-Ansiyga oʻqigan, Ahmad ibn Saʼduddin unga ijozat bergan» degan va hadis kitoblarida rivoyatlarini zikr qilgan; «Undan bir jamoa ilm oldi; muhaqqiq imom edi, jalil tasniflari bor — jumladan ikki jildlik «at-Tarix» kitobi va «Sharh Majmuʼ Zayd ibn Ali» — bu uning barcha ilmlarda tamakkuni va xabardorligiga dalolat qiladi». Koʻp asarlari bor va ularni «az-Zahr fi aʼyon al-asr» degan kitobining oxirida sanab, qirqdan ortigʻini keltirgan — ulardan baʼzisi jildlarda. Keyingilardan baʼzisi vafotini ming sakson-yillikda tarixlagan.Тахминан 1035-йилда туғилган; Имом ал-Қосим хонадонининг катта уламоларидан бири. аш-Шавконий унга туғилган ёки вафот тарихини аниқ белгилайдиган ёхуд аҳволидан бирор нарсани билдирадиган таржима топмаган — асри аҳли ва улардан кейингилар уни зикр қилмай ташлаб кетишган; бунинг сабаби, Аллоҳ билади, ҳадис она китобларидаги нарса билан амал қилишга мойиллиги ва саҳиҳ нассларга мухолиф бўлганларга раддия бериши бўлса керак. аш-Шавконий унинг қози Аҳмад ибн Саъдуддиннинг ҳадис имомларига раддияни ўз ичига олган рисоласига раддия бўлган асарини кўрган — у уни «Саворим ал-яқин ли-қатъ шукук ал-қози Аҳмад ибн Саъдуддин» деб номлаган ва бу муаллифининг қўли узунлигига далолат қиладиган лаззатли асар; яна «ал-Изоҳ лимо хафия мин ал-иттифоқ ало таъзим саҳобат ал-Мустафо» деган асарини ҳам кўрган. Юқоридагиларни ошкор қилгани сабабли у билан асри аҳли орасида ғавғолар бўлган. Хуллас, у ўн биринчи аср аҳлидан. ас-Саййид Иброҳим ибн ал-Қосим ибн ал-Муайяд уни «Табақот»ида туғилган ва вафот йилини ташлаб зикр қилган, аммо: «У ас-Саййид Аҳмад ибн Али аш-Шомийга ва ас-Саййид ал-Ҳусайн ибн Муҳаммад ат-Тиҳомийга ўқиган, усулни Аҳмад ибн Солиҳ ал-Ансийга ўқиган, Аҳмад ибн Саъдуддин унга ижозат берган» деган ва ҳадис китобларида ривоятларини зикр қилган; «Ундан бир жамоа илм олди; муҳаққиқ имом эди, жалил таснифлари бор — жумладан икки жилдлик «ат-Тарих» китоби ва «Шарҳ Мажмуъ Зайд ибн Али» — бу унинг барча илмларда тамаккуни ва хабардорлигига далолат қилади». Кўп асарлари бор ва уларни «аз-Заҳр фи аъён ал-аср» деган китобининг охирида санаб, қирқдан ортиғини келтирган — улардан баъзиси жилдларда. Кейингилардан баъзиси вафотини минг саксон-йилликда тарихлаган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 328Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 328