as-Sayyid Yahyo ibn al-Qosim ibn Umar ibn Ali al-Alaviy al-Hasaniy al-Yamaniy as-Sanʼoniy Izzuddin

680-yilda tugʻilgan; Yaman shayxlariga oʻqigan, soʻng Bagʻdod, Shom va Xurosonga koʻchib bu diyorlar ulamolariga oʻqigan va koʻp ilmlarda yetuk boʻlgan. «al-Kashshof» bilan koʻp mashgʻul boʻlib, «Hoshiyat al-Alaviy» nomi bilan mashhur hoshiyasini tasnif etgan; keyingilar «al-Fozil al-yamaniy», baʼzan «al-Fozil al-alaviy» deb unga ishora qiladi. as-Safadiy uni tarjima qilib, 749-yilda ularning oldiga Shomga kelganini zikr qilgan; Ibn Hajar uni «ad-Durar al-komina»da zikr qilmagan — demak u qoʻldan chiqqan mashhur kattalardan. «Matlaʼ al-budur» sohibi zikr qiladiki, tarjima sohibining qabri Yamanning mashhur joylaridan biri — Sharq al-Ashrafning al-Lajab tomonida deyiladi va al-Lajab ahli uni «ash-Shavlabiy» deb ataydi; tarixdan xabardorlardan baʼzisi esa u katta safaridan qaytishda ash-Sharhada vafot etgan degan — al-Lajabdagi qabr esa Imom Ali ibn Soloh siyrasining muallifiniki boʻlsa kerak. Sheʼridan mashhur va tarqalgani: «Inna-l-Mufassala va-l-Miftoha qad shagʻalo…» deb boshlanadigan, ilm talabidagi umrini va nihoyasidagi tavbani bayon qilgan qasidasi.680-йилда туғилган; Яман шайхларига ўқиган, сўнг Бағдод, Шом ва Хуросонга кўчиб бу диёрлар уламоларига ўқиган ва кўп илмларда етук бўлган. «ал-Кашшоф» билан кўп машғул бўлиб, «Ҳошият ал-Алавий» номи билан машҳур ҳошиясини тасниф этган; кейингилар «ал-Фозил ал-яманий», баъзан «ал-Фозил ал-алавий» деб унга ишора қилади. ас-Сафадий уни таржима қилиб, 749-йилда уларнинг олдига Шомга келганини зикр қилган; Ибн Ҳажар уни «ад-Дурар ал-комина»да зикр қилмаган — демак у қўлдан чиққан машҳур катталардан. «Матлаъ ал-будур» соҳиби зикр қиладики, таржима соҳибининг қабри Яманнинг машҳур жойларидан бири — Шарқ ал-Ашрафнинг ал-Лажаб томонида дейилади ва ал-Лажаб аҳли уни «аш-Шавлабий» деб атайди; тарихдан хабардорлардан баъзиси эса у катта сафаридан қайтишда аш-Шарҳада вафот этган деган — ал-Лажабдаги қабр эса Имом Али ибн Солоҳ сийрасининг муаллифиники бўлса керак. Шеъридан машҳур ва тарқалгани: «Инна-л-Муфассала ва-л-Мифтоҳа қад шағало…» деб бошланадиган, илм талабидаги умрини ва ниҳоясидаги тавбани баён қилган қасидаси.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 340Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 340