Baqiy ibn Maxlad al-Andalusiy
Muhaddis
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Abu Abdurrahmon al-Andalusiy — katta hofiz, fiqh boblariga koʻra tartiblangan «Musnad»ning sohibi; unda bir ming olti yuz sahobadan rivoyat keltirgan. Ibn Hazm uni Imom Ahmadning «Musnad»idan afzal koʻrgan, Ibn Kasir esa bunga qoʻshilmay, Ahmadning «Musnad»i undan yaxshiroq va toʻlaroq deydi. Baqiy Iroqqa safar qilib, Imom Ahmad va Iroq hamda boshqa yurtlarning hadis imomlaridan — ikki yuzdan oshib, ikki yuz oʻttiz toʻrt shayxdan — hadis eshitgan; boshqa tasniflari ham bor. Bularning ustiga solih, obid, zohid, duosi ijobat boʻladigan kishi edi. Qushayriy naql qiladi: bir ayol kelib, «Oʻgʻlimni franklar asir olgan, sogʻinchdan tunlari uxlay olmayman, uni qutqarish uchun kichkina uyimni sotmoqchiman; kimdir uni olsa, puliga oʻgʻlimni ozod qilishga urinardim», dedi. U: «Mayli, qayt, biz bu haqda oʻylab koʻramiz, inshaalloh», dedi.Абу Абдурраҳмон ал-Андалусий — катта ҳофиз, фиқҳ бобларига кўра тартибланган «Муснад»нинг соҳиби; унда бир минг олти юз саҳобадан ривоят келтирган. Ибн Ҳазм уни Имом Аҳмаднинг «Муснад»идан афзал кўрган, Ибн Касир эса бунга қўшилмай, Аҳмаднинг «Муснад»и ундан яхшироқ ва тўлароқ дейди. Бақий Ироққа сафар қилиб, Имом Аҳмад ва Ироқ ҳамда бошқа юртларнинг ҳадис имомларидан — икки юздан ошиб, икки юз ўттиз тўрт шайхдан — ҳадис эшитган; бошқа таснифлари ҳам бор. Буларнинг устига солиҳ, обид, зоҳид, дуоси ижобат бўладиган киши эди. Қушайрий нақл қилади: бир аёл келиб, «Ўғлимни франклар асир олган, соғинчдан тунлари ухлай олмайман, уни қутқариш учун кичкина уйимни сотмоқчиман; кимдир уни олса, пулига ўғлимни озод қилишга уринардим», деди. У: «Майли, қайт, биз бу ҳақда ўйлаб кўрамиз, иншааллоҳ», деди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5492Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5492
Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy)Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий)
Abu Abdurrahmon al-Andalusiy, hofiz; jumodul-oxirada, yetmish besh yoshida vafot etgan. Yahyo ibn Yahyo al-Laysiy, Yahyo ibn Bukayr, Ahmad ibn Hanbal va ularning tabaqasidan hadis eshitgan hamda «at-Tafsir al-kabir» va «al-Musnad al-kabir»ni tasnif qilgan. Ibn Hazm: «Islomda uning tafsiriga oʻxshash asar yozilmagan, deb qatʼiy aytaman»; u faqih, alloma va mujtahid edi.Абу Абдурраҳмон ал-Андалусий, ҳофиз; жумодул-охирада, етмиш беш ёшида вафот этган. Яҳё ибн Яҳё ал-Лайсий, Яҳё ибн Букайр, Аҳмад ибн Ҳанбал ва уларнинг табақасидан ҳадис эшитган ҳамда «ат-Тафсир ал-кабир» ва «ал-Муснад ал-кабир»ни тасниф қилган. Ибн Ҳазм: «Исломда унинг тафсирига ўхшаш асар ёзилмаган, деб қатъий айтаман»; у фақиҳ, аллома ва мужтаҳид эди.
Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 3, b. 317Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 3, б. 317