Dovud ibn Umar al-Antokiy

Tibb va adab olimi. Koʻzi ojiz edi; oʻz zamonasida tabiblar boshligʻi unga yetib toʻxtagan. Antokiyada tugʻilgan, Qurʼonni yod olgan, mantiq va riyoziyotni hamda tabiiy ilmlardan bir qismini oʻqigan, yunon tilini oʻrganib, unda mustahkam boʻlgan. Qohiraga koʻchib borib, bir muddat turgan va u yerda mashhur boʻlgan, soʻng Makkaga borib bir yil turgan va shu yilning oxirida vafot etgan. Zehni oʻtkir edi: fanlardan biror narsa soʻralsa, soʻrovchiga bir-ikki daftar imlo qilib berardi. Muhibbiy aytadi: «Bir kishi undan inson nafsining haqiqati haqida soʻraganini koʻrdim, u esa unga ulkan bir risola imlo qildi». Tasniflaridan tibb va hikmatga oid, «Tazkirat Dovud» nomi bilan tanilgan uch jildli «Tazkirat uli al-albob», Biqoiyning «Asvoq al-ashvoq»idan qisqartirgan adabga oid «Tazyin al-asvoq», «An-Nuzha al-mubhija fi tashhiz al-azhon va taʼdil al-amzija», «Gʻoyat al-marom fi tahrir al-mantiq val-kalom», «Nuzhat al-azhon fi isloh al-abdon», «Zinat at-turus fi ahkom al-uqul van-nufus», «Alfiya fit-tibb», «Kifoyat al-muhtoj fi ilm al-iloj», «Sharh ayniyat Ibn Sino» va «Risola fi ilm al-hayʼa» bor; sheʼr ham aytgan.Тибб ва адаб олими. Кўзи ожиз эди; ўз замонасида табиблар бошлиғи унга етиб тўхтаган. Антокияда туғилган, Қуръонни ёд олган, мантиқ ва риёзиётни ҳамда табиий илмлардан бир қисмини ўқиган, юнон тилини ўрганиб, унда мустаҳкам бўлган. Қоҳирага кўчиб бориб, бир муддат турган ва у ерда машҳур бўлган, сўнг Маккага бориб бир йил турган ва шу йилнинг охирида вафот этган. Зеҳни ўткир эди: фанлардан бирор нарса сўралса, сўровчига бир-икки дафтар имло қилиб берарди. Муҳиббий айтади: «Бир киши ундан инсон нафсининг ҳақиқати ҳақида сўраганини кўрдим, у эса унга улкан бир рисола имло қилди». Таснифларидан тибб ва ҳикматга оид, «Тазкират Довуд» номи билан танилган уч жилдли «Тазкират ули ал-албоб», Биқоийнинг «Асвоқ ал-ашвоқ»идан қисқартирган адабга оид «Тазйин ал-асвоқ», «Ан-Нузҳа ал-мубҳижа фи ташҳиз ал-азҳон ва таъдил ал-амзижа», «Ғоят ал-маром фи таҳрир ал-мантиқ вал-калом», «Нузҳат ал-азҳон фи ислоҳ ал-абдон», «Зинат ат-турус фи аҳком ал-уқул ван-нуфус», «Алфия фит-тибб», «Кифоят ал-муҳтож фи илм ал-илож», «Шарҳ айният Ибн Сино» ва «Рисола фи илм ал-ҳайъа» бор; шеър ҳам айтган.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 2, b. 333Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 2, б. 333