Faqih Qosim ibn Saʼd ibn Lutfulloh al-Jabaliy

Taxminan oʻn ikkinchi asrning sakson yillarida yoki bir oz oldin-keyin tugʻilgan. Olat ilmlarini va shofiʼiy fiqhini oʻqidi, Zabidga rihlat qilib uning shayxlariga oʻqidi; tibb ilmini ham oʻqib mohir tabib boʻldi. Ash-Shavkoniyga Olti Kitobning boshlaridan, musnadlarning boshlaridan va ularga qoʻshiladiganlardan hamda Ibn Daqiq al-Iydning «Sharh al-Umda»sidan oʻqidi — bu oʻqishlar ash-Shavkoniy mavlono imom al-Mutavakkil alalloh bilan Zu Jibla shahriga kelganda boʻlgan va unga toʻla mulozim boʻlgan. Zehni aʼlo, fahmi yaxshi, idroki goʻzal, suhbati chiroyli; adabda ham yaxshi qoʻli bor. Ash-Shavkoniydan 1226 yili Zu Jiblada va Zu-s-Safolda eshitgan va u unga barcha rivoyatlarini ijozat qilgan, keyin Sanʼoda Sahihayn va boshqalardan eshitgan. Hozir Sanʼoda, Imom huzurida boʻlib, xalifalikning tabibi; fiqh, ilm, hadis va olat ilmini toʻla biladi.Тахминан ўн иккинчи асрнинг саксон йилларида ёки бир оз олдин-кейин туғилган. Олат илмларини ва шофиъий фиқҳини ўқиди, Забидга риҳлат қилиб унинг шайхларига ўқиди; тибб илмини ҳам ўқиб моҳир табиб бўлди. Аш-Шавконийга Олти Китобнинг бошларидан, муснадларнинг бошларидан ва уларга қўшиладиганлардан ҳамда Ибн Дақиқ ал-Ийднинг «Шарҳ ал-Умда»сидан ўқиди — бу ўқишлар аш-Шавконий мавлоно имом ал-Мутаваккил алаллоҳ билан Зу Жибла шаҳрига келганда бўлган ва унга тўла мулозим бўлган. Зеҳни аъло, фаҳми яхши, идроки гўзал, суҳбати чиройли; адабда ҳам яхши қўли бор. Аш-Шавконийдан 1226 йили Зу Жиблада ва Зу-с-Сафолда эшитган ва у унга барча ривоятларини ижозат қилган, кейин Санъода Саҳиҳайн ва бошқалардан эшитган. Ҳозир Санъода, Имом ҳузурида бўлиб, халифаликнинг табиби; фиқҳ, илм, ҳадис ва олат илмини тўла билади.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 44Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 44