Foris ibn Yaʼqub ibn Jabbur ibn Yaʼqub ibn Ibrohim al-Xuriy
Muhaddis
Suriyaning siyosat va adabiyot arboblaridan. Hosbayyo qazosiga qarashli al-Kafir qishlogʻida tugʻildi; oʻsha yerda, Saydodagi Amerika maktabida, soʻng keyinchalik Bayrutdagi «Amerika universiteti» deb nomlangan Suriya Injil kollejida oʻqidi. Damashqda Britaniya konsulligiga tarjimon boʻlib qoldi (1902–1908), usmonlilarning «Mabʼuson» majlisiga Damashqdan deputat qilib saylandi (1912), soʻng advokatlik kasbiga oʻtdi; Birinchi jahon urushi tugashidan avval davlatga qarshi fitna ayblovi bilan qamalib, keyin oqlandi. Urushdan soʻng Huquq institutiga ustoz etib tayinlandi, Arab ilmiy majmasiga aʼzo boʻlib saylandi (1919) va uning asoschilaridan sanaldi; Suriya moliya vaziri etib tayinlanib, fransuzlar Damashqni bosib olgunicha (1920-yil 25-iyul) — Aloviddin ad-Duruboiyning oʻldirilishi bilan tugagan vazirlikda — shu vazifada qoldi, keyin advokatlikka qaytdi. Fransuzlar uni Arvodga surgun qildilar (1925), soʻng qaytarib maorif vazirligini topshirdilar (1926); vazirlik u kirganidan 47 kun keyin tarqatildi va u aʼzolari bilan birga 1928-yilgacha surgunda qoldi. Deputatlar majlisiga rais etib saylandi (1936) va prezident Shukriy al-Quvvatliy davrida (1943–49) bu lavozimga bir necha bor qayta saylandi, keyin bosh vazir boʻldi (1944–1945) va Birlashgan Millatlar Tashkilotida Suriya vakili sifatida bir necha marta qatnashdi; Damashqda vafot etdi. Huquq institutidagi darslaridan «Usul al-muhokamot al-huquqiya» va «Mujaz fi ilm al-moliya» degan ikki kitob chiqarilgan; sheʼri ham bor — rus-yapon urushi tarixi haqidagi toʻrt qasidadan iborat «Vaqoiʼ al-harb».Суриянинг сиёсат ва адабиёт арбобларидан. Ҳосбайё қазосига қарашли ал-Кафир қишлоғида туғилди; ўша ерда, Сайдодаги Америка мактабида, сўнг кейинчалик Байрутдаги «Америка университети» деб номланган Сурия Инжил коллежида ўқиди. Дамашқда Британия консуллигига таржимон бўлиб қолди (1902–1908), усмонлиларнинг «Мабъусон» мажлисига Дамашқдан депутат қилиб сайланди (1912), сўнг адвокатлик касбига ўтди; Биринчи жаҳон уруши тугашидан аввал давлатга қарши фитна айблови билан қамалиб, кейин оқланди. Урушдан сўнг Ҳуқуқ институтига устоз этиб тайинланди, Араб илмий мажмасига аъзо бўлиб сайланди (1919) ва унинг асосчиларидан саналди; Сурия молия вазири этиб тайинланиб, франсузлар Дамашқни босиб олгунича (1920-йил 25-июл) — Аловиддин ад-Дурубоийнинг ўлдирилиши билан тугаган вазирликда — шу вазифада қолди, кейин адвокатликка қайтди. Франсузлар уни Арводга сургун қилдилар (1925), сўнг қайтариб маориф вазирлигини топширдилар (1926); вазирлик у кирганидан 47 кун кейин тарқатилди ва у аъзолари билан бирга 1928-йилгача сургунда қолди. Депутатлар мажлисига раис этиб сайланди (1936) ва президент Шукрий ал-Қувватлий даврида (1943–49) бу лавозимга бир неча бор қайта сайланди, кейин бош вазир бўлди (1944–1945) ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотида Сурия вакили сифатида бир неча марта қатнашди; Дамашқда вафот этди. Ҳуқуқ институтидаги дарсларидан «Усул ал-муҳокамот ал-ҳуқуқия» ва «Мужаз фи илм ал-молия» деган икки китоб чиқарилган; шеъри ҳам бор — рус-япон уруши тарихи ҳақидаги тўрт қасидадан иборат «Вақоиъ ал-ҳарб».
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 5, b. 128Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 5, б. 128