Hishom ibn Yusuf
هشام بن يوسف #
Tabaʼ tobeʼin
Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy)Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий)
As-Sanʼoniy — imom, sobit (ishonchli), Yaman Sanʼosining qozisi va faqihi, Abu Abdurrahmon. U Abdurazzoqning tengdoshlaridan, lekin undan ulugʻroq va mustahkamroq, garchi oldinroq vafot etgan boʻlsa-da; shu bois u Maʼn ibn Iso va Abdurrahmon ibn Mahdiy bilan birga zikr qilinadiganlardandir. U Ibn Jurayjdan, Maʼmardan, Sufyon as-Savriydan, al-Qosim ibn Fayyoddan va bir jamoadan hadis rivoyat qilgan; koʻp hadis aytuvchi emas, lekin puxta qiluvchidir. Undan: Ibrohim ibn Muso al-Farro, Yahyo ibn Maʼin, Ishoq ibn Rohuya, Abdulloh ibn Muhammad al-Musnadiy va ulardan boshqa koʻpchilik rivoyat qilgan. Ahmad ibn Hanbal esa unga yetishmagan. Abu Hotim uni zikr qilib: «Ishonchli, mustahkam», dedi. Abdulloh ibn Ahmad otasidan rivoyat qiladi, u aytdi: baʼzi sheriklarimizdan eshitdim, bir marta shunday dedi: Yahyo ibn Maʼin aytdi: «Abdurazzoq men uchun Hishom ibn Yusufga xat yozib: “Sen shunday bir kishining oldiga borasanki, agar sulton uni oʻzgartirgan boʻlsa ham, u hadisini oʻzgartirmagan”, dedi». Yahyo ibn Maʼin aytadi: «Hishomning eshigi oldida ellik kun turdik, u bizga bitta ham hadis aytmadi; biz u bilan amirning eshigiga borardik». Ahmad ibn Hanbal aytadi: Abdurazzoqning shunday deganini eshitdim: «U — yaʼni Yahyo ibn Maʼin — uning oldiga keldi, unga qoʻy soʻyib berdi, unga u ish, bu ishni qildi». Soʻng Ahmad dedi: «Hishom oʻzi uchun [qoʻy] soʻyilishidan koʻra pastroqdir». Ibrohim ibn Yusuf aytadi: Hishom ibn Yusufning shunday deganini eshitdim: «Sufyon as-Savriy Yamanga keldi va: “Xati tez yozadigan bir kotib topinglar”, dedi. Shunda meni tanlashdi va men yozar edim». Abu Zurʼa ar-Roziy aytadi: «Hishom yamanliklarning eng sahihidir».Ас-Санъоний — имом, собит (ишончли), Яман Санъосининг қозиси ва фақиҳи, Абу Абдурраҳмон. У Абдураззоқнинг тенгдошларидан, лекин ундан улуғроқ ва мустаҳкамроқ, гарчи олдинроқ вафот этган бўлса-да; шу боис у Маън ибн Исо ва Абдурраҳмон ибн Маҳдий билан бирга зикр қилинадиганлардандир. У Ибн Журайждан, Маъмардан, Суфён ас-Саврийдан, ал-Қосим ибн Файёддан ва бир жамоадан ҳадис ривоят қилган; кўп ҳадис айтувчи эмас, лекин пухта қилувчидир. Ундан: Иброҳим ибн Мусо ал-Фарро, Яҳё ибн Маъин, Исҳоқ ибн Роҳуя, Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ал-Муснадий ва улардан бошқа кўпчилик ривоят қилган. Аҳмад ибн Ҳанбал эса унга етишмаган. Абу Ҳотим уни зикр қилиб: «Ишончли, мустаҳкам», деди. Абдуллоҳ ибн Аҳмад отасидан ривоят қилади, у айтди: баъзи шерикларимиздан эшитдим, бир марта шундай деди: Яҳё ибн Маъин айтди: «Абдураззоқ мен учун Ҳишом ибн Юсуфга хат ёзиб: “Сен шундай бир кишининг олдига борасанки, агар султон уни ўзгартирган бўлса ҳам, у ҳадисини ўзгартирмаган”, деди». Яҳё ибн Маъин айтади: «Ҳишомнинг эшиги олдида эллик кун турдик, у бизга битта ҳам ҳадис айтмади; биз у билан амирнинг эшигига борардик». Аҳмад ибн Ҳанбал айтади: Абдураззоқнинг шундай деганини эшитдим: «У — яъни Яҳё ибн Маъин — унинг олдига келди, унга қўй сўйиб берди, унга у иш, бу ишни қилди». Сўнг Аҳмад деди: «Ҳишом ўзи учун [қўй] сўйилишидан кўра пастроқдир». Иброҳим ибн Юсуф айтади: Ҳишом ибн Юсуфнинг шундай деганини эшитдим: «Суфён ас-Саврий Яманга келди ва: “Хати тез ёзадиган бир котиб топинглар”, деди. Шунда мени танлашди ва мен ёзар эдим». Абу Зуръа ар-Розий айтади: «Ҳишом яманликларнинг энг саҳиҳидир».
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 13, b. 580Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 13, б. 580
at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy)ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий)
Abdulloh ibn Busrdan eshitgan. Undan Hushaym rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Бусрдан эшитган. Ундан Ҳушайм ривоят қилган.
Manba: at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy), j. 10, b. 95Манба: ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий), ж. 10, б. 95