Husayn ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Hajjoj an-Niliy al-Bagʻdodiy

Abu Abdulloh kunyali kuchli shoir, buvayhiylar asrining kotiblaridan; hazil unga gʻolib kelgan, sheʼrida shirinlik va tabiiylik bor edi. Zahabiy: «Asrning shoiri, adabning safihi va fahsh amiri! Qabihliklarni nazmga solishda va ruh yengilligida yolgʻiz oʻzi bir ummat edi», degan; «An-Nujum az-zohira» sohibi: «Safohat, hazil va hajvda unga misol keltiriladi», degan; Ibn Xallikon: «Zamonasining yagonasi edi, bu yoʻlga undan oldin hech kim kirmagan», degan; Abu Hayyon: «Jiddiylikdan yiroq, hazilda mohir; aqlga uning sheʼridan ulush yoʻq, shu bilan birga lafzi toʻgʻri, soʻzi ravon», degan; Xatib Bagʻdodiy aytadiki, ar-Roziy nomi bilan tanilgan Abul-Hasan al-Musaviy uning madh va gʻazallaridan safohatdan yiroqlarini terib chiqqan va ular yaxshi, saralangan sheʼr boʻlgan; Ibn Kasir esa Sharif ar-Roziy uning yaxshi sheʼrlarini alohida devonga jamlaganini va vafot etganida unga marsiya aytganini keltirgan. Tarix va tillardan xabari bor edi; vazir al-Muhallabiy, Azududdavla, Ibn Abbod va Ibn al-Amidga qoʻshilgan. Sheʼrining bir qismini oʻz ichiga olgan «Devon»i bor; uning bir nusxasini Misr sohibiga yuborib, ming dinor sovrin olgan. Turli joylarda kotiblik qilgan, bir muddat Bagʻdod hisbasini boshqarib, soʻng bu ishdan olingan. Nisbasi Bagʻdod bilan Kufa orasidagi, Furot boʻyidagi Nil qishlogʻiga; oʻsha yerda vafot etib, Bagʻdodda dafn etilgan.Абу Абдуллоҳ куняли кучли шоир, бувайҳийлар асрининг котибларидан; ҳазил унга ғолиб келган, шеърида ширинлик ва табиийлик бор эди. Заҳабий: «Асрнинг шоири, адабнинг сафиҳи ва фаҳш амири! Қабиҳликларни назмга солишда ва руҳ енгиллигида ёлғиз ўзи бир уммат эди», деган; «Ан-Нужум аз-зоҳира» соҳиби: «Сафоҳат, ҳазил ва ҳажвда унга мисол келтирилади», деган; Ибн Халликон: «Замонасининг ягонаси эди, бу йўлга ундан олдин ҳеч ким кирмаган», деган; Абу Ҳайён: «Жиддийликдан йироқ, ҳазилда моҳир; ақлга унинг шеъридан улуш йўқ, шу билан бирга лафзи тўғри, сўзи равон», деган; Хатиб Бағдодий айтадики, ар-Розий номи билан танилган Абул-Ҳасан ал-Мусавий унинг мадҳ ва ғазалларидан сафоҳатдан йироқларини териб чиққан ва улар яхши, сараланган шеър бўлган; Ибн Касир эса Шариф ар-Розий унинг яхши шеърларини алоҳида девонга жамлаганини ва вафот этганида унга марсия айтганини келтирган. Тарих ва тиллардан хабари бор эди; вазир ал-Муҳаллабий, Азудуддавла, Ибн Аббод ва Ибн ал-Амидга қўшилган. Шеърининг бир қисмини ўз ичига олган «Девон»и бор; унинг бир нусхасини Миср соҳибига юбориб, минг динор соврин олган. Турли жойларда котиблик қилган, бир муддат Бағдод ҳисбасини бошқариб, сўнг бу ишдан олинган. Нисбаси Бағдод билан Куфа орасидаги, Фурот бўйидаги Нил қишлоғига; ўша ерда вафот этиб, Бағдодда дафн этилган.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 2, b. 231Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 2, б. 231