← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
FaqihlarФақиҳлар

Ibn al-Kamol Muhammad ibn Abdurrahim al-Maqdisiy

فيها بن الكمال المحدث الإمام

Muhaddis

Muhaddis imom Shamsuddin Abu Abdulloh Muhammad ibn Abdurrahim ibn Abdulvohid ibn Ahmad as-Saʼdiy al-Maqdisiy, hanbaliy. Olti yuz yettinchi yil zulhijjasining oʻn birinchi payshanba kechasi Qosiyunda tugʻilgan. Ibn al-Harastoniy va al-Kindiy majlisida hozir boʻlgan; Ibn Malooib, shayx Muvaffaquddin va koʻp kishilardan eshitgan; amakisi hofiz az-Ziyoga yopishib, undan taʼlim olgan, koʻp yozgan va hadisga berilgan; amakisi hofiz Ziyouddin boshlagan «al-Ahkom» tasnifini u tugatgan. az-Zahabiy: «Imom, faqih, muhaddis, zohid, obid, xayri koʻp edi; taqvoda qadami mustahkam, koʻngillarda oʻrni bor edi; dunyodan oz olardi, ilm, amal, solihlik va ibodatda shayxlar sarvaridan edi», — deydi va shu voqeani keltiradi: u Solihiya togʻida bir joyni kovlayotganda dinorga toʻla xum topib qolgan; xotini ham qazishda yordamlashib turgan ekan. U «inno lillah» deb, joyni avvalgidek koʻmib tashlagan va xotiniga: «Bu fitna; balki bizga nomaʼlum haqdorlari bordir», — deb, buni hech kimga aytmaslikka va unga yaqinlashmaslikka ahd qildirgan. Xotini ham oʻzidek soliha edi; muhtojlik va faqirliklariga qaramay, ikkovi buni varaʼ yuzasidan tark etishgan. Qirq yilcha koʻp hadis aytgan va undan koʻp odam eshitgan; jumladan Ibn al-Xabboz va Ibn Qayyim az-Ziyoiya undan rivoyat qilgan. Jumodul-ulo oyining toʻqqizinchi seshanba kechasi xufton namozidan soʻng togʻdagi amakisining madrasasida vafot etgan va ertasiga shayx Muvaffaquddinning yoniga dafn qilingan.Муҳаддис имом Шамсуддин Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Абдурраҳим ибн Абдулвоҳид ибн Аҳмад ас-Саъдий ал-Мақдисий, ҳанбалий. Олти юз еттинчи йил зулҳижжасининг ўн биринчи пайшанба кечаси Қосиюнда туғилган. Ибн ал-Ҳарастоний ва ал-Киндий мажлисида ҳозир бўлган; Ибн Малооиб, шайх Муваффақуддин ва кўп кишилардан эшитган; амакиси ҳофиз аз-Зиёга ёпишиб, ундан таълим олган, кўп ёзган ва ҳадисга берилган; амакиси ҳофиз Зиёуддин бошлаган «ал-Аҳком» таснифини у тугатган. аз-Заҳабий: «Имом, фақиҳ, муҳаддис, зоҳид, обид, хайри кўп эди; тақвода қадами мустаҳкам, кўнгилларда ўрни бор эди; дунёдан оз оларди, илм, амал, солиҳлик ва ибодатда шайхлар сарваридан эди», — дейди ва шу воқеани келтиради: у Солиҳия тоғида бир жойни ковлаётганда динорга тўла хум топиб қолган; хотини ҳам қазишда ёрдамлашиб турган экан. У «инно лиллаҳ» деб, жойни аввалгидек кўмиб ташлаган ва хотинига: «Бу фитна; балки бизга номаълум ҳақдорлари бордир», — деб, буни ҳеч кимга айтмасликка ва унга яқинлашмасликка аҳд қилдирган. Хотини ҳам ўзидек солиҳа эди; муҳтожлик ва фақирликларига қарамай, иккови буни вараъ юзасидан тарк этишган. Қирқ йилча кўп ҳадис айтган ва ундан кўп одам эшитган; жумладан Ибн ал-Хаббоз ва Ибн Қаййим аз-Зиёия ундан ривоят қилган. Жумодул-уло ойининг тўққизинчи сешанба кечаси хуфтон намозидан сўнг тоғдаги амакисининг мадрасасида вафот этган ва эртасига шайх Муваффақуддиннинг ёнига дафн қилинган.

Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 7, b. 707Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 7, б. 707