Ibn Samʼun al-Voiz

Muhammad ibn Ahmad ibn Ismoil ibn Anbas ibn Ismoil, Abul Husayn ibn Samʼun al-Voiz — solihlar va olimlardan biri; unga «hikmat bilan soʻzlovchi» deb aytilardi. Abu Bakr ibn Abu Dovud va uning tabaqasidan rivoyat qildi; vaʼzda va muomalalarni nozik tekshirishda qoʻli baland edi, karomatlari va kashflari bor edi. Bir kuni minbarda vaʼz aytayotganida quyisida mashhur solihlardan Abul Fath ibn al-Qavvos oʻtirgan edi va mudrab qoldi; Ibn Samʼun u uygʻonguncha vaʼzni toʻxtatib turdi, uygʻonganda: «Shu uyquda Rasululloh ﷺ ni koʻrdingmi?» dedi. U: «Ha», dedi. Shunda: «Shuning uchun seni bu holingdan bezovta qilmay deb vaʼzni toʻxtatgandim», dedi. Yana bir kishining qizi ogʻir kasal edi; otasi tushida Rasululloh ﷺ ni koʻrdi, u zot: «Ibn Samʼunning oldiga bor, uyingga kelib qizingga duo qilsin, Alloh izni bilan sogʻayadi», dedilar. Ertalab uning oldiga borgan edi, Ibn Samʼun uni koʻrishi bilan turib, kiyimini kiydi va u bilan chiqdi; yoʻlda uning uyi yoniga yetganda oʻzi kirdi, qiz keltirildi, unga duo qilib qaytdi va qiz oʻsha zahoti tuzalib ketdi. Xalifa at-Toiʼ lillah gʻazabnok holda uni chaqirtirdi va Ibn Samʼundan xavotir olindi; xalifa oldida oʻtirgach vaʼz boshladi va koʻproq amirul-moʻminin Ali ibn Abu Tolibning soʻzlaridan keltirdi — xalifa yigʻlab, hiqillagani eshitildi; huzuridan izzat-ikrom bilan chiqdi. Xalifadan: «Uni gʻazab bilan chaqirgan edingiz-ku», deyilganda: «Menga u Alini kamsitadi degan xabar yetgandi, jazolamoqchi edim; kelganida esa eng koʻp tilga olgani Ali boʻldi, shundan uning muvaffaq ekanini bildim — koʻnglimdagi niyatim unga oshkor qilingan ekan», dedi.Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Исмоил ибн Анбас ибн Исмоил, Абул Ҳусайн ибн Самъун ал-Воиз — солиҳлар ва олимлардан бири; унга «ҳикмат билан сўзловчи» деб айтиларди. Абу Бакр ибн Абу Довуд ва унинг табақасидан ривоят қилди; ваъзда ва муомалаларни нозик текширишда қўли баланд эди, кароматлари ва кашфлари бор эди. Бир куни минбарда ваъз айтаётганида қуйисида машҳур солиҳлардан Абул Фатҳ ибн ал-Қаввос ўтирган эди ва мудраб қолди; Ибн Самъун у уйғонгунча ваъзни тўхтатиб турди, уйғонганда: «Шу уйқуда Расулуллоҳ ﷺ ни кўрдингми?» деди. У: «Ҳа», деди. Шунда: «Шунинг учун сени бу ҳолингдан безовта қилмай деб ваъзни тўхтатгандим», деди. Яна бир кишининг қизи оғир касал эди; отаси тушида Расулуллоҳ ﷺ ни кўрди, у зот: «Ибн Самъуннинг олдига бор, уйингга келиб қизингга дуо қилсин, Аллоҳ изни билан соғаяди», дедилар. Эрталаб унинг олдига борган эди, Ибн Самъун уни кўриши билан туриб, кийимини кийди ва у билан чиқди; йўлда унинг уйи ёнига етганда ўзи кирди, қиз келтирилди, унга дуо қилиб қайтди ва қиз ўша заҳоти тузалиб кетди. Халифа ат-Тоиъ лиллаҳ ғазабнок ҳолда уни чақиртирди ва Ибн Самъундан хавотир олинди; халифа олдида ўтиргач ваъз бошлади ва кўпроқ амирул-мўминин Али ибн Абу Толибнинг сўзларидан келтирди — халифа йиғлаб, ҳиқиллагани эшитилди; ҳузуридан иззат-икром билан чиқди. Халифадан: «Уни ғазаб билан чақирган эдингиз-ку», дейилганда: «Менга у Алини камситади деган хабар етганди, жазоламоқчи эдим; келганида эса энг кўп тилга олгани Али бўлди, шундан унинг муваффақ эканини билдим — кўнглимдаги ниятим унга ошкор қилинган экан», деди.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5976Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5976