Ibrohim ibn Adham ibn Mansur at-Tamimiy al-Balxiy

Abu Ishoq kunyasi bilan tanilgan mashhur zohid. Otasi Balxning boylaridan edi; u fiqhni oʻrgandi, Bagʻdodga koʻchdi va Iroq, Shom hamda Hijozni kezib, bu uch oʻlka olimlarining koʻpidan ilm oldi. Oʻrim-yigʻim, bogʻ qoʻriqlash, yuk tashish va tegirmonchilik bilan tirikchilik qilar, gʻoziylar bilan birga rumliklarga qarshi jangda qatnashardi. Massisaga (Kilikiya yerida) otasining bir quli oʻn ming dirham keltirib, otasi Balxda vafot etganini va unga katta mol qoldirganini xabar qilganda, u qulni ozod qilib dirhamlarni ham unga berdi, otasining molidan voz kechdi. Qishda ostiga koʻylak kiymay poʻstin kiyar, yozda salla oʻramas va oyoq kiyimi kiymas, safarda ham, muqim turganda ham roʻza tutar, arab tilida xatosiz, fasih gapirardi. Sufyon as-Savriy vaʼz aytayotgan majlisga u kirsa, Sufyon xato qilishdan qoʻrqib soʻzini qisqartirar edi. U haqdagi xabarlar koʻp va chalkash: nisbasi, yashagan joyi va vafot etgan yerida ixtilof bor; Ibn Asokirning tarixida aytilganidek, Sufnanda (rum yurtidagi bir qalʼa) vafot etib, oʻsha yerda dafn etilgani rojihroqdir. Damashqdagi Zohiriya kutubxonasida u haqda «Sirat as-sulton Ibrohim ibn Adham» nomli qoʻlyozma omma qissasi bor.Абу Исҳоқ куняси билан танилган машҳур зоҳид. Отаси Балхнинг бойларидан эди; у фиқҳни ўрганди, Бағдодга кўчди ва Ироқ, Шом ҳамда Ҳижозни кезиб, бу уч ўлка олимларининг кўпидан илм олди. Ўрим-йиғим, боғ қўриқлаш, юк ташиш ва тегирмончилик билан тирикчилик қилар, ғозийлар билан бирга румликларга қарши жангда қатнашарди. Массисага (Киликия ерида) отасининг бир қули ўн минг дирҳам келтириб, отаси Балхда вафот этганини ва унга катта мол қолдирганини хабар қилганда, у қулни озод қилиб дирҳамларни ҳам унга берди, отасининг молидан воз кечди. Қишда остига кўйлак киймай пўстин кияр, ёзда салла ўрамас ва оёқ кийими киймас, сафарда ҳам, муқим турганда ҳам рўза тутар, араб тилида хатосиз, фасиҳ гапирарди. Суфён ас-Саврий ваъз айтаётган мажлисга у кирса, Суфён хато қилишдан қўрқиб сўзини қисқартирар эди. У ҳақдаги хабарлар кўп ва чалкаш: нисбаси, яшаган жойи ва вафот этган ерида ихтилоф бор; Ибн Асокирнинг тарихида айтилганидек, Суфнанда (рум юртидаги бир қалъа) вафот этиб, ўша ерда дафн этилгани рожиҳроқдир. Дамашқдаги Зоҳирия кутубхонасида у ҳақда «Сират ас-султон Иброҳим ибн Адҳам» номли қўлёзма омма қиссаси бор.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 1, b. 31Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 1, б. 31