Ibrohim ibn Ishoq al-Harbiy

Toʻliq ismi Ibrohim ibn Ishoq ibn Bashir ibn Abdulloh ibn Daysam, Abu Ishoq al-Harbiy — fiqh, hadis va boshqa ilmlarda imomlardan biri; zohid va obid edi, Ahmad ibn Hanbalning qoʻlida yetishib, undan koʻp rivoyat qilgan. Doraqutniy: «Ibrohim al-Harbiy imom, musannif, har narsani biladigan, har ilmda mohir, sadaqli; zuhdi, ilmi va varaʼida Ahmad ibn Hanbalga qiyoslanardi», degan. Oʻzi aytardi: «Har ummatning aqlli kishilari qadar bilan yurmagan odam turmushidan huzur topmasligiga ittifoq qilishgan»; «Erkak kishi gʻamini oʻziga soladi, ahliga solmaydi — meni qirq besh yildan beri yarim bosh ogʻrigʻi qiynaydi, hech kimga aytmadim; oʻn yildan beri bitta koʻzim bilan koʻraman, buni ham hech kimga aytmadim». Umrining yetmish yildan ortigʻida ahlidan na nonushta, na kechki ovqat soʻragan: keltirsalar yegan, boʻlmasa ertangi kechagacha ochlikka chidagan; bir ramazonda oʻziga va oilasiga bir dirhamu toʻrt yarim doniq sarflagan va «Biz bu pishiriqlarni bilmasdik — kuydirilgan boyimjon yo bir bogʻ turp, shu holos», degan. Xalifa Muʼtazid unga oʻn ming dirham yuborganida, olishdan bosh tortib qaytardi; elchi qaytib: «Xalifa aytdiki, buni tanigan qoʻshni faqirlaringga tarqat», deganida: «Bu biz yigʻmagan, yigʻilishidan soʻralmaydigan narsa; demak, tarqatilishidan ham soʻralmaymiz. Amirul-moʻminiynga ayt: yo bizni tinch qoʻysin, yo shahridan koʻchib ketamiz», dedi. Vafoti yaqinlashganda, doʻstlaridan biri koʻrgani kirganida, qizi turib, ular chekayotgan qiyinchilikdan shikoyat qila boshladi.Тўлиқ исми Иброҳим ибн Исҳоқ ибн Башир ибн Абдуллоҳ ибн Дайсам, Абу Исҳоқ ал-Ҳарбий — фиқҳ, ҳадис ва бошқа илмларда имомлардан бири; зоҳид ва обид эди, Аҳмад ибн Ҳанбалнинг қўлида етишиб, ундан кўп ривоят қилган. Дорақутний: «Иброҳим ал-Ҳарбий имом, мусанниф, ҳар нарсани биладиган, ҳар илмда моҳир, садақли; зуҳди, илми ва вараъида Аҳмад ибн Ҳанбалга қиёсланарди», деган. Ўзи айтарди: «Ҳар умматнинг ақлли кишилари қадар билан юрмаган одам турмушидан ҳузур топмаслигига иттифоқ қилишган»; «Эркак киши ғамини ўзига солади, аҳлига солмайди — мени қирқ беш йилдан бери ярим бош оғриғи қийнайди, ҳеч кимга айтмадим; ўн йилдан бери битта кўзим билан кўраман, буни ҳам ҳеч кимга айтмадим». Умрининг етмиш йилдан ортиғида аҳлидан на нонушта, на кечки овқат сўраган: келтирсалар еган, бўлмаса эртанги кечагача очликка чидаган; бир рамазонда ўзига ва оиласига бир дирҳаму тўрт ярим дониқ сарфлаган ва «Биз бу пишириқларни билмасдик — куйдирилган бойимжон ё бир боғ турп, шу ҳолос», деган. Халифа Муътазид унга ўн минг дирҳам юборганида, олишдан бош тортиб қайтарди; элчи қайтиб: «Халифа айтдики, буни таниган қўшни фақирларингга тарқат», деганида: «Бу биз йиғмаган, йиғилишидан сўралмайдиган нарса; демак, тарқатилишидан ҳам сўралмаймиз. Амирул-мўминийнга айт: ё бизни тинч қўйсин, ё шаҳридан кўчиб кетамиз», деди. Вафоти яқинлашганда, дўстларидан бири кўргани кирганида, қизи туриб, улар чекаётган қийинчиликдан шикоят қила бошлади.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5530Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5530