Ibrohim ibn Muhammad ibn Aydamur ibn Duqmoq al-Qohiriy
Muhaddis
Sorimuddin laqabli, oʻz vaqtida Misr diyorining tarixchisi. Tarix boʻyicha oʻzi yozgan va koʻchirgan qariyb ikki yuz jild kitob bitgan. Tarixlarida insof bilan yozishi bilan tanilgan, yaxshi muomalasi, hazil-mutoyibaga moyilligi va odamlarning gʻiybatidan yiroqligi bilan taʼriflangan; mohir kotib, adab va fiqhni biladigan, mutolaasi keng kishi edi, lekin arab tilini kam qamrab olgani uchun yozuvida baʼzan xato uchrar edi. Tasniflaridan: hanafiylar tabaqoti haqidagi uch jildlik «Nazm al-jumon» (qoʻlyozma) — shu sabab imtihonga tortilgan, «Nuzhat al-anom fi tarix al-islom» (qismi qoʻlyozma), Misr tarixiga oid «al-Intisor li-vositat iqd al-amsor» (undan toʻrtinchi va beshinchi juzlar bosilgan), 797-hijriy yil voqealarigacha yetkazilgan «al-Javhar as-samin fi sirat al-xulafo vas-salotin» (qoʻlyozma) va «Tarjumon az-zamon fi tarojim al-aʼyon» (qoʻlyozma, oʻn uchinchi juzi oʻz qoʻl yozuvida). Umrining oxirida Dimyot amirligini olib, u yerda ozgina turgan, koʻngliga oʻtirmagach Qohiraga qaytgan va oʻsha yerda vafot etgan.Соримуддин лақабли, ўз вақтида Миср диёрининг тарихчиси. Тарих бўйича ўзи ёзган ва кўчирган қарийб икки юз жилд китоб битган. Тарихларида инсоф билан ёзиши билан танилган, яхши муомаласи, ҳазил-мутойибага мойиллиги ва одамларнинг ғийбатидан йироқлиги билан таърифланган; моҳир котиб, адаб ва фиқҳни биладиган, мутолааси кенг киши эди, лекин араб тилини кам қамраб олгани учун ёзувида баъзан хато учрар эди. Таснифларидан: ҳанафийлар табақоти ҳақидаги уч жилдлик «Назм ал-жумон» (қўлёзма) — шу сабаб имтиҳонга тортилган, «Нузҳат ал-аном фи тарих ал-ислом» (қисми қўлёзма), Миср тарихига оид «ал-Интисор ли-воситат иқд ал-амсор» (ундан тўртинчи ва бешинчи жузлар босилган), 797-ҳижрий йил воқеаларигача етказилган «ал-Жавҳар ас-самин фи сират ал-хулафо вас-салотин» (қўлёзма) ва «Таржумон аз-замон фи тарожим ал-аъён» (қўлёзма, ўн учинчи жузи ўз қўл ёзувида). Умрининг охирида Димёт амирлигини олиб, у ерда озгина турган, кўнглига ўтирмагач Қоҳирага қайтган ва ўша ерда вафот этган.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 1, b. 64Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 1, б. 64