Imoduddin Ismoil ibn Umar ibn Kasir al-Basraviy ad-Dimashqiy ash-Shofiʼiy
Muhaddis
Busro shahri tumanlaridagi bir qishloqda yetti yuz birinchi yilda tugʻilgan, soʻng yetti yuz oltinchi yilda Damashqqa koʻchib, Shayx Burhonuddin al-Fazoriydan va boshqalardan fiqh oʻrgangan; al-Qosim ibn Asokirdan, al-Mizziydan va boshqalardan hadis eshitgan. Fiqh, tafsir va nahvda yetuk boʻlib, rijol va ilal ilmiga chuqur nazar solgan. Shayxlaridan biri Shayxul-islom Taqiyyuddin Ibn Taymiya edi — unga doimiy hamroh boʻlib, uni juda sevgan; Ibn Hajar «ad-Durar»da shu maʼnoni zikr qiladi. Fatvo bergan va dars aytgan. Foydali asarlari bor: bir necha jildli mashhur tafsiri — unda mazhablarni, xabar va asarlarni jamlab, eng goʻzal va nafis soʻzni aytgan, u tafsirlarning eng yaxshisi boʻlmasa ham, eng yaxshilaridan biridir; besh jildli «at-Takmil fi maʼrifat as-siqot vaz-zuʼafo val-majohil»; ellik toʻrt juzli «al-Bidoya van-nihoya»; Imom Ahmad, al-Bazzor, Abu Yaʼlo va Ibn Abu Shayba musnadlarini olti kitob bilan jamlagan «al-Hadyi vas-sunan fi ahodis al-masonid vas-sunan» hamda mashhur tarixi. Odamlar uning asarlaridan, ayniqsa tafsiridan foyda olishgan. Shaʼbon oyida vafot etgan.Бусро шаҳри туманларидаги бир қишлоқда етти юз биринчи йилда туғилган, сўнг етти юз олтинчи йилда Дамашққа кўчиб, Шайх Бурҳонуддин ал-Фазорийдан ва бошқалардан фиқҳ ўрганган; ал-Қосим ибн Асокирдан, ал-Миззийдан ва бошқалардан ҳадис эшитган. Фиқҳ, тафсир ва наҳвда етук бўлиб, рижол ва илал илмига чуқур назар солган. Шайхларидан бири Шайхул-ислом Тақийюддин Ибн Таймия эди — унга доимий ҳамроҳ бўлиб, уни жуда севган; Ибн Ҳажар «ад-Дурар»да шу маънони зикр қилади. Фатво берган ва дарс айтган. Фойдали асарлари бор: бир неча жилдли машҳур тафсири — унда мазҳабларни, хабар ва асарларни жамлаб, энг гўзал ва нафис сўзни айтган, у тафсирларнинг энг яхшиси бўлмаса ҳам, энг яхшиларидан биридир; беш жилдли «ат-Такмил фи маърифат ас-сиқот ваз-зуъафо вал-мажоҳил»; эллик тўрт жузли «ал-Бидоя ван-ниҳоя»; Имом Аҳмад, ал-Баззор, Абу Яъло ва Ибн Абу Шайба муснадларини олти китоб билан жамлаган «ал-Ҳадйи вас-сунан фи аҳодис ал-масонид вас-сунан» ҳамда машҳур тарихи. Одамлар унинг асарларидан, айниқса тафсиридан фойда олишган. Шаъбон ойида вафот этган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 153Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 153