Imom al-Mansur Aliy ibn Muhammad an-Nosir Solohuddin ibn Aliy al-Mahdiy
Muhaddis
Yuqorida zikr etilgan al-Mahdiyning nabirasi. Otasi imom Solohuddin Muhammad ibn Aliy ibn Muhammad 793 yili vafot etganda uning xalifaligi Yaman diyorlarida mustahkamlangan, sotuvi ulugʻaygan, qoʻshinlari koʻpaygan va ovozasi uzoqqa yetgan edi; amirlari va vazirlari alloma qozi Abdulloh ibn al-Hasan ad-Davvoriyni Saʼdadan chaqirdi, u Sanʼoga keldi va uning raʼyi hamda davlat arboblarining raʼyi unga bayʼat qilishga kelib qaror topdi. Buni salohiyat deb koʻrdilar, chunki u mulkni koʻtara olardi; aks holda u vaqtda zaydiya nazdida imomlikning sharti boʻlgan ilmni hali egallamagan edi. Ammo Alloh bu raʼyda xayr va baraka qildi: xalifalikni olib islom baytini saqladi, zolimlarni daf etdi, olimlarga yaxshilik qildi, bagʻiylarning boshlarini qirqdi va xalifaligi davomida ilmiy maʼrifatlar bilan mashgʻul boʻlib, koʻp maʼrifatlarda oʻzib ketdi. Sayyid imom alloma Muhammad ibn Ibrohim al-Vazir uni katta maqtov bilan maqtab, bu haqda «al-Husom al-mashhur fi-z-zabb an davlat al-imom al-Mansur» degan asar yozgan va undan ilm olganini zikr qilgan — barcha ilmlarda imomligiga ittifoq qilingan bunday kishidan bunday soʻz kifoya. Yuqorida zikr etilgan imom al-Mahdiy Ahmad ibn Yahyo bilan qarama-qarshi turdi va ishora qilingan voqealar yuz berdi. Kunlari uzun boʻlib, mamlakati ulugʻaydi, yurtlari kengaydi va askarlari koʻpaydi; safar oyining yigirma yettinchisida vafot etdi.Юқорида зикр этилган ал-Маҳдийнинг набираси. Отаси имом Солоҳуддин Муҳаммад ибн Алий ибн Муҳаммад 793 йили вафот этганда унинг халифалиги Яман диёрларида мустаҳкамланган, сотуви улуғайган, қўшинлари кўпайган ва овозаси узоққа етган эди; амирлари ва вазирлари аллома қози Абдуллоҳ ибн ал-Ҳасан ад-Давворийни Саъдадан чақирди, у Санъога келди ва унинг раъйи ҳамда давлат арбобларининг раъйи унга байъат қилишга келиб қарор топди. Буни салоҳият деб кўрдилар, чунки у мулкни кўтара оларди; акс ҳолда у вақтда зайдия наздида имомликнинг шарти бўлган илмни ҳали эгалламаган эди. Аммо Аллоҳ бу раъйда хайр ва барака қилди: халифаликни олиб ислом байтини сақлади, золимларни даф этди, олимларга яхшилик қилди, бағийларнинг бошларини қирқди ва халифалиги давомида илмий маърифатлар билан машғул бўлиб, кўп маърифатларда ўзиб кетди. Саййид имом аллома Муҳаммад ибн Иброҳим ал-Вазир уни катта мақтов билан мақтаб, бу ҳақда «ал-Ҳусом ал-машҳур фи-з-забб ан давлат ал-имом ал-Мансур» деган асар ёзган ва ундан илм олганини зикр қилган — барча илмларда имомлигига иттифоқ қилинган бундай кишидан бундай сўз кифоя. Юқорида зикр этилган имом ал-Маҳдий Аҳмад ибн Яҳё билан қарама-қарши турди ва ишора қилинган воқеалар юз берди. Кунлари узун бўлиб, мамлакати улуғайди, юртлари кенгайди ва аскарлари кўпайди; сафар ойининг йигирма еттинчисида вафот этди.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 487Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 487