← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
MuhaddislarМуҳаддислар

Ismoil ibn Aliy ibn Hasan ibn Ahmad ibn Hamiduddin ibn Mutahhar ibn al-Imom Sharafuddin

Muhaddis

Bir ming bir yuz oʻttiz uchinchi yilda Sanʼoda tugʻilib, oʻsha yerda voyaga yetgan va uning koʻzga koʻringan kishilaridan — jumladan allomo Sayyid Muhammad ibn Ismoil al-Amir va Sayyid Yusuf al-Ajamiydan — arab tili va boshqa ilmlarni oʻqigan, soʻng oʻzi dars berib foyda yetkazgan. Najib, komil va aqlli sayyidlardan boʻlib, murovvat, futuvvat, goʻzal axloq, suhbatning shirinligi, badihagoʻyligi hamda nodir xabarlar va nafis sheʼrlarni yodda saqlashi bilan ajralib turardi. Imom al-Mansur billoh Aliy ibn al-Abbos unga moyil boʻlib, koʻp vaqt uni huzuriga chorlab suhbatlashardi; ash-Shavkoniy juma kunlari xalifa huzurida u bilan doimiy uchrashib, orada quloqqa ziynat boʻladigan adabiy va ilmiy muzokaralar boʻlganini, u har gapni oʻrniga qarab keltirganini yozadi. Himmatining yuksakligi va nafsining izzati shu darajada ediki, ash-Shavkoniy uzoq suhbatlar davomida undan dunyo talablaridan birortasiga boʻyin egishni bildiradigan bir soʻzni na ochiq, na ishora bilan eshitgan; aksincha, soʻz orasida qalblarga taʼsir qiladigan ibratli qissa va voqealarni oxirat savobini koʻzlab keltirardi. Bu satrlar yozilgan yili — bir ming ikki yuz oʻn uchinchi yilda — sakson yoshda edi; harakatga va koʻpchilik yoshlar minishdan qoʻrqadigan otlarni minishga toʻla gʻayrati bor edi, zohiriy va botiniy sezgilaridan hech biri kamaymagan, faqat qulogʻi bir oz ogʻirlashgan edi; toatlarga davomli boʻlib, kuchsizlarga moli yoki shafoati bilan yordam berardi. Shavvol oyida vafot etgan. Oʻgʻli Aliy ham ilm bilan katta mashgʻul boʻlib, ash-Shavkoniy bilan birga shayx al-Hasan ibn Ismoil al-Magʻribiyda «al-Kashshof», «al-Azud», «al-Mutavval» va ularning hoshiyalarini oʻqigan; nabirasi Hasan ibn Aliy ham foyda oluvchi talabalardan boʻlib, bobosidan bir necha oy oldin, yoshligining avjida vafot etgan.Бир минг бир юз ўттиз учинчи йилда Санъода туғилиб, ўша ерда вояга етган ва унинг кўзга кўринган кишиларидан — жумладан алломо Саййид Муҳаммад ибн Исмоил ал-Амир ва Саййид Юсуф ал-Ажамийдан — араб тили ва бошқа илмларни ўқиган, сўнг ўзи дарс бериб фойда етказган. Нажиб, комил ва ақлли саййидлардан бўлиб, муровват, футувват, гўзал ахлоқ, суҳбатнинг ширинлиги, бадиҳагўйлиги ҳамда нодир хабарлар ва нафис шеърларни ёдда сақлаши билан ажралиб турарди. Имом ал-Мансур биллоҳ Алий ибн ал-Аббос унга мойил бўлиб, кўп вақт уни ҳузурига чорлаб суҳбатлашарди; аш-Шавконий жума кунлари халифа ҳузурида у билан доимий учрашиб, орада қулоққа зийнат бўладиган адабий ва илмий музокаралар бўлганини, у ҳар гапни ўрнига қараб келтирганини ёзади. Ҳимматининг юксаклиги ва нафсининг иззати шу даражада эдики, аш-Шавконий узоқ суҳбатлар давомида ундан дунё талабларидан бирортасига бўйин эгишни билдирадиган бир сўзни на очиқ, на ишора билан эшитган; аксинча, сўз орасида қалбларга таъсир қиладиган ибратли қисса ва воқеаларни охират савобини кўзлаб келтирарди. Бу сатрлар ёзилган йили — бир минг икки юз ўн учинчи йилда — саксон ёшда эди; ҳаракатга ва кўпчилик ёшлар минишдан қўрқадиган отларни минишга тўла ғайрати бор эди, зоҳирий ва ботиний сезгиларидан ҳеч бири камаймаган, фақат қулоғи бир оз оғирлашган эди; тоатларга давомли бўлиб, кучсизларга моли ёки шафоати билан ёрдам берарди. Шаввол ойида вафот этган. Ўғли Алий ҳам илм билан катта машғул бўлиб, аш-Шавконий билан бирга шайх ал-Ҳасан ибн Исмоил ал-Мағрибийда «ал-Кашшоф», «ал-Азуд», «ал-Мутаввал» ва уларнинг ҳошияларини ўқиган; набираси Ҳасан ибн Алий ҳам фойда олувчи талабалардан бўлиб, бобосидан бир неча ой олдин, ёшлигининг авжида вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 149Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 149