Iso ibn Umar an-Nahviy

Nahvshunos; saqafiy, basralik, Xolid ibn Validning ozod qilgani — Saqif ichiga koʻchgani uchun ularga nisbat berilgan. Ibn Qutayba: «Soʻzida sunʼiy tantanavorlik bor edi, gapida ham, qiroatida ham gʻarib soʻzlarni ishlatar edi», — degan. Yusuf ibn Umar ibn Hubayra uni bir ish uchun urgan, u esa: «Vallohi, ular sandiqlardagi kiyimlardan boshqa narsa emas edi, ushrchilaring ularni oldi», — der edi. Rivoyat qilinishicha, eshakdan yiqilganida odamlar ustiga toʻplangan, u: «Nega menga majnunga toʻplanganday toʻplandingiz? Tarqalinglar mendan!» — degan; shunda: «Uning shaytoni hindiy ekan», — deyishgan. U Sibavayhning shayxidir; nahvda «al-Jomiʼ» va «al-Ikmol» kitoblari bor, nahvda yetmishdan ortiq kitob yozgan, ammo bu ikkovidan boshqasi yonib ketgan. Sibavayh unga safar qilib, «al-Jomiʼ»ni olib qaytgan; Xalil undan Iso haqida soʻrab, kitobni koʻrgach: «Nahvning bari ketdi, Iso ibn Umar yangidan qilganidan boshqasi; u — Ikmol, bu — Jomiʼ, ikkovi odamlar uchun quyosh va oydir», — degan. Nahvni tartibga solib, saranjomlagan kishi shudir.Наҳвшунос; сақафий, басралик, Холид ибн Валиднинг озод қилгани — Сақиф ичига кўчгани учун уларга нисбат берилган. Ибн Қутайба: «Сўзида сунъий тантанаворлик бор эди, гапида ҳам, қироатида ҳам ғариб сўзларни ишлатар эди», — деган. Юсуф ибн Умар ибн Ҳубайра уни бир иш учун урган, у эса: «Валлоҳи, улар сандиқлардаги кийимлардан бошқа нарса эмас эди, ушрчиларинг уларни олди», — дер эди. Ривоят қилинишича, эшакдан йиқилганида одамлар устига тўпланган, у: «Нега менга мажнунга тўплангандай тўпландингиз? Тарқалинглар мендан!» — деган; шунда: «Унинг шайтони ҳиндий экан», — дейишган. У Сибавайҳнинг шайхидир; наҳвда «ал-Жомиъ» ва «ал-Икмол» китоблари бор, наҳвда етмишдан ортиқ китоб ёзган, аммо бу икковидан бошқаси ёниб кетган. Сибавайҳ унга сафар қилиб, «ал-Жомиъ»ни олиб қайтган; Халил ундан Исо ҳақида сўраб, китобни кўргач: «Наҳвнинг бари кетди, Исо ибн Умар янгидан қилганидан бошқаси; у — Икмол, бу — Жомиъ, иккови одамлар учун қуёш ва ойдир», — деган. Наҳвни тартибга солиб, саранжомлаган киши шудир.

Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 2, b. 223Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 2, б. 223