Jahza al-Barmakiy

Ahmad ibn Jaʼfar ibn Muso ibn Yahyo ibn Xolid ibn Barmak al-Barmakiy, Abul-Hasan — nadim, «Jahza» nomi bilan mashhur; mohir shoir, adib va axborchi, ilmlarda va hozirjavob nodir soʻzlarda hunar sohibi; ashulani ham yaxshi aytardi. Sheʼrlaridan: «Dunyo oʻz-oʻziga jar soldi — olamda eshitadigan kishi boʻlsa edi: umriga ishonganlarni qanchasini yerga qoʻydim, toʻplaganning toʻplaganini qanchasini sochib yubordim». Baʼzi podshohlar unga sarrof nomiga pul beriladigan xat yozib bergan, ammo undan hech narsa undirib ololmagach, podshohga ahvolni bildirib: «Sizlarning inʼomlaringiz barmoq va kaftlar bilan chiziladigan qogʻozlar boʻlsa va bu qogʻozlar menga foyda bermasa, mana mening xatim — uni bir million evaziga oling», deb yozdi. Yana bir doʻstini xasisligi va ochkoʻzligi uchun hajv qilib, uni taomga chaqirgan-u, dasturxonda har luqmani oʻz aʼzosidan uzilgandek koʻrgani, quliga behuda ola qarab soʻkkani, oʻzi esa och qolib qoʻli tovuq oyogʻiga uzalib, sharmandalikka qolgani haqida sheʼr aytdi. Kuchli sheʼrlaridan biri: «Ketdingiz — ohdan keyin qancha nolalar odamlarga sizlarga boʻlgan gʻamimni oshkor qiladi».Аҳмад ибн Жаъфар ибн Мусо ибн Яҳё ибн Холид ибн Бармак ал-Бармакий, Абул-Ҳасан — надим, «Жаҳза» номи билан машҳур; моҳир шоир, адиб ва ахборчи, илмларда ва ҳозиржавоб нодир сўзларда ҳунар соҳиби; ашулани ҳам яхши айтарди. Шеърларидан: «Дунё ўз-ўзига жар солди — оламда эшитадиган киши бўлса эди: умрига ишонганларни қанчасини ерга қўйдим, тўплаганнинг тўплаганини қанчасини сочиб юбордим». Баъзи подшоҳлар унга сарроф номига пул бериладиган хат ёзиб берган, аммо ундан ҳеч нарса ундириб ололмагач, подшоҳга аҳволни билдириб: «Сизларнинг инъомларингиз бармоқ ва кафтлар билан чизиладиган қоғозлар бўлса ва бу қоғозлар менга фойда бермаса, мана менинг хатим — уни бир миллион эвазига олинг», деб ёзди. Яна бир дўстини хасислиги ва очкўзлиги учун ҳажв қилиб, уни таомга чақирган-у, дастурхонда ҳар луқмани ўз аъзосидан узилгандек кўргани, қулига беҳуда ола қараб сўккани, ўзи эса оч қолиб қўли товуқ оёғига узалиб, шармандаликка қолгани ҳақида шеър айтди. Кучли шеърларидан бири: «Кетдингиз — оҳдан кейин қанча нолалар одамларга сизларга бўлган ғамимни ошкор қилади».

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5749Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5749