Jaloluddin Muhammad ibn Abdurrahmon al-Qazviniy
Muhaddis
Qozi ul-quzot, shofeʼiy edi. Tatarlar davrida akasi bilan birga oʻz yurtidan Damashqqa keldi — ikkalasi ham fozil kishi edi; olti yuz toʻqsondan keyin akasi Imomuddin Ummu Solih turbasida dars berdi, Jaloluddin esa Bodaroiyada shofeʼiylar shayxi Tojiddinning oʻgʻli Shayx Burhonuddin huzurida takrorchi boʻldi. Soʻng ahvol aylanib, Imomuddin Damashqda shofeʼiylar qoziligini oldi — u qozi Badruddin ibn Jamoʼaning qoʻlidan tortib olingan edi; keyin Gʻozon yilida odamlar bilan Misr diyoriga qochib, oʻsha yerda vafot etdi va Ibn Jamoʼa qozilikka qaytarildi. Yetti yuz uchinchi yili shahar xatibligi boʻshab, uni Jaloluddin oldi; yigirma beshinchi yili xatiblik bilan birga Damashq qoziligiga ham oʻtirdi, yigirma yettinchi yili qozi ul-quzot Badruddin ibn Jamoʼa koʻzi ojizligi sababli ojiz boʻlib qolgach Misr diyoriga koʻchdi. Oʻttiz sakkizinchi yili sulton al-Malik an-Nosir sharhi uzoq sabablar bilan unga qattiq qahr qilib, Shomga surgun qildi; qozi ul-quzot Shahobuddin ibn al-Majd Abdulloh vafot etib qolgach, sulton uni yana Shom qoziligiga qaytardi, u esa Damashq xatibi boʻlgan oʻgʻli Badruddinni qozilik noibi qilib qoʻydi. Shu yilning oxirlarida vafot etdi va Sufiyada dafn qilindi. Maoniy va bayonda qoʻli baland edi, koʻp fatvo berardi, maoniy ilmida mashhur asari va boshqa kitoblari bor.Қози ул-қузот, шофеъий эди. Татарлар даврида акаси билан бирга ўз юртидан Дамашққа келди — иккаласи ҳам фозил киши эди; олти юз тўқсондан кейин акаси Имомуддин Умму Солиҳ турбасида дарс берди, Жалолуддин эса Бодароияда шофеъийлар шайхи Тожиддиннинг ўғли Шайх Бурҳонуддин ҳузурида такрорчи бўлди. Сўнг аҳвол айланиб, Имомуддин Дамашқда шофеъийлар қозилигини олди — у қози Бадруддин ибн Жамўанинг қўлидан тортиб олинган эди; кейин Ғозон йилида одамлар билан Миср диёрига қочиб, ўша ерда вафот этди ва Ибн Жамўа қозиликка қайтарилди. Етти юз учинчи йили шаҳар хатиблиги бўшаб, уни Жалолуддин олди; йигирма бешинчи йили хатиблик билан бирга Дамашқ қозилигига ҳам ўтирди, йигирма еттинчи йили қози ул-қузот Бадруддин ибн Жамўа кўзи ожизлиги сабабли ожиз бўлиб қолгач Миср диёрига кўчди. Ўттиз саккизинчи йили султон ал-Малик ан-Носир шарҳи узоқ сабаблар билан унга қаттиқ қаҳр қилиб, Шомга сургун қилди; қози ул-қузот Шаҳобуддин ибн ал-Мажд Абдуллоҳ вафот этиб қолгач, султон уни яна Шом қозилигига қайтарди, у эса Дамашқ хатиби бўлган ўғли Бадруддинни қозилик ноиби қилиб қўйди. Шу йилнинг охирларида вафот этди ва Суфияда дафн қилинди. Маоний ва баёнда қўли баланд эди, кўп фатво берарди, маоний илмида машҳур асари ва бошқа китоблари бор.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 7817Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 7817