Kahmas al-Hiloliy

Basraliklar orasida sanaladi. Sahobiylik sharafiga muyassar boʻlgan. Muso ibn Ismoil aytdi: bizga Hammod ibn [Yazid] ibn Muslim aytdi, u aytdi: bizga Muoviya ibn Qurra aytdi, u Kahmas al-Hiloliydan (rivoyat qildi), u aytdi: Men islomga kirdim va Paygʻambar ﷺ ning huzurlariga borib, islomimni xabar qildim. Soʻng bir yil turdim, ozib, tanam toʻzib ketgan edi. U zot menga koʻzlarini pastga tushirib, keyin koʻtardilar. Men: «Meni tanimayapsizmi?» dedim. U zot: «Sen kimsan?» dedilar. Men: «Men Kahmas al-Hiloliyman», dedim. U zot: «Seni koʻrayotgan holimga nima yetkazdi?» dedilar. Men: «Sizdan keyin kunduzi bir kun ham iftor qilmadim, kechasi uxlamadim», dedim. U zot: «Kim senga oʻzingni azoblashni buyurdi? Sabr oyini (ramazonni) va har oydan bir kunni roʻza tut», dedilar. Men: «Yana ziyoda qiling», dedim. U zot: «Sabr oyini va har oydan ikki kunni roʻza tut», dedilar. Men: «Yana ziyoda qiling, oʻzimda quvvat topaman», dedim. U zot: «Sabr oyini va har oydan uch kunni roʻza tut», dedilar. Musaddad aytdi: bizga Abu Avona aytdi, u Simokdan, u Muoviya ibn Qurradan (rivoyat qildi), u aytdi: Biz Mirbadga keldik, shunda bir kishi tuyalarini haydab keldi va: «Menda Paygʻambar ﷺ ning maktublari bor», dedi va bir qoʻyning kuragini chiqardi; unda: «Sabr oyining roʻzasi... koʻksdagi gina-kudratni ketkazadi», deb (yozilgan) edi. Muso ibn Hizom aytdi: Husayn al-Juʼfiydan, u Zoidadan, u Simokdan, u Ikrimadan, u Ibn Abbosdan, u Paygʻambar ﷺ dan: «Sabr oyi va uch kun koʻksdagi gina-kudratni ketkazadi». Abul-Valid aytdi: bizga Shuʼba aytdi, u aytdi: menga Muoviya ibn Qurra xabar berdi, u otasidan, u Paygʻambar ﷺ dan (rivoyat qildi), u zot: «Har oydan uch kun roʻza tutish — butun umr roʻza tutish va iftor qilishdir», dedilar.Басраликлар орасида саналади. Саҳобийлик шарафига муяссар бўлган. Мусо ибн Исмоил айтди: бизга Ҳаммод ибн [Язид] ибн Муслим айтди, у айтди: бизга Муовия ибн Қурра айтди, у Каҳмас ал-Ҳилолийдан (ривоят қилди), у айтди: Мен исломга кирдим ва Пайғамбар ﷺ нинг ҳузурларига бориб, исломимни хабар қилдим. Сўнг бир йил турдим, озиб, танам тўзиб кетган эди. У зот менга кўзларини пастга тушириб, кейин кўтардилар. Мен: «Мени танимаяпсизми?» дедим. У зот: «Сен кимсан?» дедилар. Мен: «Мен Каҳмас ал-Ҳилолийман», дедим. У зот: «Сени кўраётган ҳолимга нима етказди?» дедилар. Мен: «Сиздан кейин кундузи бир кун ҳам ифтор қилмадим, кечаси ухламадим», дедим. У зот: «Ким сенга ўзингни азоблашни буюрди? Сабр ойини (рамазонни) ва ҳар ойдан бир кунни рўза тут», дедилар. Мен: «Яна зиёда қилинг», дедим. У зот: «Сабр ойини ва ҳар ойдан икки кунни рўза тут», дедилар. Мен: «Яна зиёда қилинг, ўзимда қувват топаман», дедим. У зот: «Сабр ойини ва ҳар ойдан уч кунни рўза тут», дедилар. Мусаддад айтди: бизга Абу Авона айтди, у Симокдан, у Муовия ибн Қуррадан (ривоят қилди), у айтди: Биз Мирбадга келдик, шунда бир киши туяларини ҳайдаб келди ва: «Менда Пайғамбар ﷺ нинг мактублари бор», деди ва бир қўйнинг курагини чиқарди; унда: «Сабр ойининг рўзаси... кўксдаги гина-кудратни кетказади», деб (ёзилган) эди. Мусо ибн Ҳизом айтди: Ҳусайн ал-Жуъфийдан, у Зоидадан, у Симокдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан, у Пайғамбар ﷺ дан: «Сабр ойи ва уч кун кўксдаги гина-кудратни кетказади». Абул-Валид айтди: бизга Шуъба айтди, у айтди: менга Муовия ибн Қурра хабар берди, у отасидан, у Пайғамбар ﷺ дан (ривоят қилди), у зот: «Ҳар ойдан уч кун рўза тутиш — бутун умр рўза тутиш ва ифтор қилишдир», дедилар.

Manba: at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy), j. 8, b. 443Манба: ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий), ж. 8, б. 443