← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
MuhaddislarМуҳаддислар

Mahmud ibn Abdurahmon ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Abu Bakr ibn Ali Shamsuddin al-Isbahoniy

Muhaddis

674-yil shaʼbonida Isfahonda tugʻilgan; oʻz yurtlari ulamolaridan — otasidan va Jamoluddin ibn Abu-r-Rajodan olib, fanlarda mohir boʻlgan. 724-yilda haj qilgan va Quddus ziyoratidan keyin Damashqqa kirgan — fazilatlari uning ahlini hayratga soldi; Ibn Taymiyya uning soʻzini eshitib «Bu shaharlarga uningdek kishi kirmagan» degan. Kechayu kunduz Jomeʼ al-Amaviyga mulozim boʻlib, tilovat va talabalarga dars berishga berilgan va fozillar uni maqtashda haddan oshgan; soʻng barid bilan Misrga chaqirilib, u yerda dars bergan. al-Isnaviy: «Aqliyotda yetuk, eʼtiqodi sahih, solih kishilarni sevadigan, takallufni tashlagan, ilmga jamlangan edi». Damashq yurtlariga kelmasidan oldin Ibn al-Hojib muxtasariga sharh, «al-Matoliʼ»ga sharh, an-Nasr at-Tusiyning «Tajrid»iga sharh va an-Nasaviyning aruz qasidasiga sharh yozgan; mantiqda «Nozir al-ayn» degan kitob tasnif etib uni sharhlagan, Ibn al-Hojib muqaddimasini sharhlagan; Qohirada Ibn as-Soatiyning «al-Badiʼ»ini, al-Baydoviyning «at-Tavoliʼ» va «al-Minhoj»ini sharhlagan va bir tafsir bitgan. Ilmga hirsi va vaqtlari zoye boʻlmasligiga qiziqishidan hikoya qilinadi: ashoblaridan biri rivoyat qilardiki, u koʻp marta yeyishdan tiyilardi — ichishga muhtoj boʻlmaslik, shundan hojatxonaga kirishga muhtoj boʻlmaslik va vaqti zoye ketmasligi uchun. as-Safadiy: «Uni tafsirini hech narsaga qaramay, xotirasidan yozayotganini koʻrdim». Odamlar undan koʻp foyda oldi; zulqaʼda oyida umumiy toʻunda vafot etgan.674-йил шаъбонида Исфаҳонда туғилган; ўз юртлари уламоларидан — отасидан ва Жамолуддин ибн Абу-р-Ражодан олиб, фанларда моҳир бўлган. 724-йилда ҳаж қилган ва Қуддус зиёратидан кейин Дамашққа кирган — фазилатлари унинг аҳлини ҳайратга солди; Ибн Таймийя унинг сўзини эшитиб «Бу шаҳарларга унингдек киши кирмаган» деган. Кечаю кундуз Жомеъ ал-Амавийга мулозим бўлиб, тиловат ва талабаларга дарс беришга берилган ва фозиллар уни мақташда ҳаддан ошган; сўнг барид билан Мисрга чақирилиб, у ерда дарс берган. ал-Иснавий: «Ақлиётда етук, эътиқоди саҳиҳ, солиҳ кишиларни севадиган, такаллуфни ташлаган, илмга жамланган эди». Дамашқ юртларига келмасидан олдин Ибн ал-Ҳожиб мухтасарига шарҳ, «ал-Матолиъ»га шарҳ, ан-Наср ат-Тусийнинг «Тажрид»ига шарҳ ва ан-Насавийнинг аруз қасидасига шарҳ ёзган; мантиқда «Нозир ал-айн» деган китоб тасниф этиб уни шарҳлаган, Ибн ал-Ҳожиб муқаддимасини шарҳлаган; Қоҳирада Ибн ас-Соатийнинг «ал-Бадиъ»ини, ал-Байдовийнинг «ат-Таволиъ» ва «ал-Минҳож»ини шарҳлаган ва бир тафсир битган. Илмга ҳирси ва вақтлари зое бўлмаслигига қизиқишидан ҳикоя қилинади: ашобларидан бири ривоят қилардики, у кўп марта ейишдан тийиларди — ичишга муҳтож бўлмаслик, шундан ҳожатхонага киришга муҳтож бўлмаслик ва вақти зое кетмаслиги учун. ас-Сафадий: «Уни тафсирини ҳеч нарсага қарамай, хотирасидан ёзаётганини кўрдим». Одамлар ундан кўп фойда олди; зулқаъда ойида умумий тўунда вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 298Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 298