Mahmud ibn Abdurrahmon ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Abu Bakr ibn Aliy, Shamsuddin al-Isbahoniy

Olti yuz yetmish toʻrtinchi yil shaʼbon oyida Isfahonda tugʻilgan; oʻz yurti ulamolaridan — otasidan va Jamoluddin ibn Abur-Rajodan ilm olgan va fanlarda mohir boʻlgan. Yetti yuz yigirma toʻrtinchi yilda haj qilgan; Quddusni ziyorat qilgandan keyin Damashqqa kirgan va uning ahli uning fazilatlaridan hayratga tushgan; Ibn Taymiya uning soʻzini eshitib: «Bu yurtlarga uning kabisi kirmagan», degan. Kechayu kunduz Umaviylar jomeʼida turib, tilovat va talabalarga dars berishga berilgan; fozillar uni maqtashda haddan oshishgan; soʻng choparlik bilan Misrga chaqirilib, u yerda dars bergan. Al-Isnaviy: «Aqliy ilmlarda yetuk, eʼtiqodi sahih, solih kishilarni sevuvchi, takallufni tashlagan, ilm ustida jamlangan edi», deydi. Damashq yurtlariga kelishidan oldin Ibn al-Hojibning «Muxtasar»iga sharh yozgan; yana «al-Matoliʼ»ga sharh, Nasir at-Tusiyning «Tajrid»iga sharh, an-Nasaviyning aruzdagi qasidasiga sharh; mantiqda «Nozir al-ayn» nomli kitob va uning sharhi; Ibn al-Hojib «Muqaddima»siga sharh; Qohirada Ibn as-Soatiyning «al-Badiʼ»iga, Bayzoviyning «at-Tavoliʼ» va «Minhoj»iga sharhlar hamda bir tafsir yozgan. Ilmga hirsi va vaqtini zoye qilmaslikdagi qattiqligidan hikoya qilinishicha, ashoblaridan biri: u koʻpincha ovqatdan tiyilar edi — toki suvga muhtoj boʻlmasin, suv ichsa hojatxonaga kirishga muhtoj boʻlib, vaqti ketmasin, deb, degan. As-Safadiy: «Uni tafsirini hech narsaga qaramay, xotirasidan yozayotgan holda koʻrdim», deydi; odamlar undan koʻp foyda koʻrgan. Zul-qaʼda oyida, umumiy toʻunda vafot etgan.Олти юз етмиш тўртинчи йил шаъбон ойида Исфаҳонда туғилган; ўз юрти уламоларидан — отасидан ва Жамолуддин ибн Абур-Ражодан илм олган ва фанларда моҳир бўлган. Етти юз йигирма тўртинчи йилда ҳаж қилган; Қуддусни зиёрат қилгандан кейин Дамашққа кирган ва унинг аҳли унинг фазилатларидан ҳайратга тушган; Ибн Таймия унинг сўзини эшитиб: «Бу юртларга унинг кабиси кирмаган», деган. Кечаю кундуз Умавийлар жомеъида туриб, тиловат ва талабаларга дарс беришга берилган; фозиллар уни мақташда ҳаддан ошишган; сўнг чопарлик билан Мисрга чақирилиб, у ерда дарс берган. Ал-Иснавий: «Ақлий илмларда етук, эътиқоди саҳиҳ, солиҳ кишиларни севувчи, такаллуфни ташлаган, илм устида жамланган эди», дейди. Дамашқ юртларига келишидан олдин Ибн ал-Ҳожибнинг «Мухтасар»ига шарҳ ёзган; яна «ал-Матолиъ»га шарҳ, Насир ат-Тусийнинг «Тажрид»ига шарҳ, ан-Насавийнинг аруздаги қасидасига шарҳ; мантиқда «Нозир ал-айн» номли китоб ва унинг шарҳи; Ибн ал-Ҳожиб «Муқаддима»сига шарҳ; Қоҳирада Ибн ас-Соатийнинг «ал-Бадиъ»ига, Байзовийнинг «ат-Таволиъ» ва «Минҳож»ига шарҳлар ҳамда бир тафсир ёзган. Илмга ҳирси ва вақтини зое қилмасликдаги қаттиқлигидан ҳикоя қилинишича, ашобларидан бири: у кўпинча овқатдан тийилар эди — токи сувга муҳтож бўлмасин, сув ичса ҳожатхонага киришга муҳтож бўлиб, вақти кетмасин, деб, деган. Ас-Сафадий: «Уни тафсирини ҳеч нарсага қарамай, хотирасидан ёзаётган ҳолда кўрдим», дейди; одамлар ундан кўп фойда кўрган. Зул-қаъда ойида, умумий тўунда вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 836Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 836