Mahmud ibn Ahmad ibn Muso ibn Ahmad ibn Husayn ibn Yusuf ibn Muhammad, al-Badr, al-Qohiriy al-Hanafiy, al-Ayniy nomi bilan mashhur

Yetti yuz oltmish ikkinchi yil ramazon oyining oʻn yettinchi kuni tugʻilgan; fanlarda kitoblar yod olgan; ar-Rahoviy, Zun-Nun, as-Sarmoriy va boshqalar kabi bir jamoatdan ilm olgan; nahv, sarf, mantiq, usul, maoniy va bayondagi shayxlarining baʼzisi al-Jorabardiyning, baʼzisi at-Tibiyning, baʼzisi as-Saʼd at-Taftazoniyning shogirdlaridan edi; bu ilmlarning barchasida yetuklikka erishgan. Halab, Damashq va Bayt al-Maqdisga rihla qilgan, haj qilgan, Qohiraga kirgan va bu joylarning koʻp ahlidan olgan; Qohirada qarorlashib, u yerda bir necha joyda dars bergan; hanafiylar qoziligini olib, chetlatilgan, qaytarilgan, yana chetlatilgan; shundan keyin uyida oʻtirib, toʻplash va tasnifga berilgan hamda hadis darsini davom ettirgan. Asarlari juda koʻp; odamlar undan foydalangan, har mazhabdagi talabalar undan ilm olgan va podshohlar oldida obroʻsi bor edi. Asarlaridan: yigirma bir jildli «Umdat al-qoriʼ» Buxoriy sharhi — unda hofiz Ibn Hajarning sharhidan naql qilar va baʼzan taʼqib bildirar edi, Ibn Hajar esa oʻsha taʼqiblarga javob bergan, chunki ular zamondosh boʻlib, orada qattiq raqobat bor edi; at-Tahoviyning «Maoniy al-osor»iga oʻn jildli sharh; «Sunan Abu Dovud»ning bir qismiga ikki jildli sharh; Ibn Hishom siyrasining katta bir qismiga «Kashf al-lisom» sharhi; Ibn Taymiyaning «al-Kalim at-tayyib»iga sharh; «Kanz»ga «Ramz al-haqoiq fi sharhi Kanz ad-daqoiq»; shuningdek «at-Tuhfa», oʻn bir jildli «al-Hidoya», «al-Majmaʼ», «al-Bihor az-zoxira», «al-Manor», «Alfiya» sharhlaridagi shohidlar, Ibn Molikning «at-Tashil»i va «al-Muhit»ga sharhlar; «Alfiya» sharhiga, «at-Tavzih»ga va al-Jorabardiyning sarf sharhiga hoshiyalar; sarfda bir muqaddima, aruzda yana biri; oʻn toʻqqiz jildli katta tarix, sakkiz jildli oʻrtachasi, uch jildli muxtasari; kayonilar tarixi; «Tabaqot al-hanafiya»; «Tabaqot ash-shuaro»; shayxlarining muʼjami; Ibn Xallikon tarixining muxtasari; «Tuhfat al-muluk fil-mavoiz» va vaʼz-nasihatdagi sakkiz jildli boshqa kitob hamda boshqalar. Zul-hijja oyining toʻrtinchi kuni, seshanba kechasi vafot etib, Qohiraga dafn qilingan.Етти юз олтмиш иккинчи йил рамазон ойининг ўн еттинчи куни туғилган; фанларда китоблар ёд олган; ар-Раҳовий, Зун-Нун, ас-Сарморий ва бошқалар каби бир жамоатдан илм олган; наҳв, сарф, мантиқ, усул, маоний ва баёндаги шайхларининг баъзиси ал-Жорабардийнинг, баъзиси ат-Тибийнинг, баъзиси ас-Саъд ат-Тафтазонийнинг шогирдларидан эди; бу илмларнинг барчасида етукликка эришган. Ҳалаб, Дамашқ ва Байт ал-Мақдисга риҳла қилган, ҳаж қилган, Қоҳирага кирган ва бу жойларнинг кўп аҳлидан олган; Қоҳирада қарорлашиб, у ерда бир неча жойда дарс берган; ҳанафийлар қозилигини олиб, четлатилган, қайтарилган, яна четлатилган; шундан кейин уйида ўтириб, тўплаш ва таснифга берилган ҳамда ҳадис дарсини давом эттирган. Асарлари жуда кўп; одамлар ундан фойдаланган, ҳар мазҳабдаги талабалар ундан илм олган ва подшоҳлар олдида обрўси бор эди. Асарларидан: йигирма бир жилдли «Умдат ал-қориъ» Бухорий шарҳи — унда ҳофиз Ибн Ҳажарнинг шарҳидан нақл қилар ва баъзан таъқиб билдирар эди, Ибн Ҳажар эса ўша таъқибларга жавоб берган, чунки улар замондош бўлиб, орада қаттиқ рақобат бор эди; ат-Таҳовийнинг «Маоний ал-осор»ига ўн жилдли шарҳ; «Сунан Абу Довуд»нинг бир қисмига икки жилдли шарҳ; Ибн Ҳишом сийрасининг катта бир қисмига «Кашф ал-лисом» шарҳи; Ибн Таймиянинг «ал-Калим ат-таййиб»ига шарҳ; «Канз»га «Рамз ал-ҳақоиқ фи шарҳи Канз ад-дақоиқ»; шунингдек «ат-Туҳфа», ўн бир жилдли «ал-Ҳидоя», «ал-Мажмаъ», «ал-Биҳор аз-зохира», «ал-Манор», «Алфия» шарҳларидаги шоҳидлар, Ибн Моликнинг «ат-Ташил»и ва «ал-Муҳит»га шарҳлар; «Алфия» шарҳига, «ат-Тавзиҳ»га ва ал-Жорабардийнинг сарф шарҳига ҳошиялар; сарфда бир муқаддима, арузда яна бири; ўн тўққиз жилдли катта тарих, саккиз жилдли ўртачаси, уч жилдли мухтасари; каёнилар тарихи; «Табақот ал-ҳанафия»; «Табақот аш-шуаро»; шайхларининг муъжами; Ибн Халликон тарихининг мухтасари; «Туҳфат ал-мулук фил-мавоиз» ва ваъз-насиҳатдаги саккиз жилдли бошқа китоб ҳамда бошқалар. Зул-ҳижжа ойининг тўртинчи куни, сешанба кечаси вафот этиб, Қоҳирага дафн қилинган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 832Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 832