Marhum ibn Abdulaziz
Tabaʼ tobeʼin
Marhum ibn Abdulaziz ibn Mihron — imom, muhaddis, siqa Abu Muhammad, aytilishicha Abu Abdulloh al-Umaviy (ularning mavlosi) al-Basriy al-Attor; Muoviya oilasining mavlolaridan. U Ubaysning otasi va Bishr ibn Ubaysning bobosidir. U Sobit al-Bunoniy, Abu Imron al-Javniy, Abu Naʼoma as-Saʼdiy, Abdurrahim ibn Zayd al-Ammiy, otasi Abdulaziz, Abu Sumayr Hakim ibn Xizom, Sahl ibn Atiyya, amakisi Abdulhamid ibn Mihron va Isl ibn Sufyondan hadis rivoyat qildi; Dovud ibn Abdurrahmon al-Attordan rivoyat qiladigan darajaga ham tushadi. U koʻp rivoyat qiluvchilardan emas. Undan shayxlaridan biri boʻlmish Savriy, hamda Xuraybiy, Abu Nuaym, Zakariyo ibn Adiy, Musaddad, Abdon ibn Usmon, Aliy ibn al-Madiniy, Abu Bakr ibn Abu Shayba, Ishoq ibn Rohvayh, Savvor ibn Abdulloh al-Anbariy, Xalifa ibn Xayyot, Bundor, Ibn Musanno, Amr an-Noqid, Nasr ibn Aliy, Abu Bakr Muhammad ibn Xallod al-Bohiliy, Ahmad ibn Ibrohim ad-Davraqiy, Bakr ibn Xalaf, Husayn ibn al-Hasan al-Marvaziy, Yahyo ibn Habib, Yaʼqub ad-Davraqiy va boshqa koʻplar rivoyat qildilar. Uni Ahmad, Ibn Main va Nasoiy siqa sanadilar. Xuraybiy: «Basrada undan va Sulaymon ibn al-Mugʻiradan afzalroq kishini koʻrmadim», dedi. Buxoriy aytadi: Bishr ibn Ubays: «Bobom 188-yilda vafot etdi; Hasan Basriy vafot etgan kuni u yetti yoshda edi», dedi. Abu Dovud esa uning 187-yilda vafot etganini aytadi. Zahabiy uning hadisini keltiradi: Marhum ibn Abdulaziz al-Attor, Abu Naʼoma as-Saʼdiydan, u Abu Usmon an-Nahdiydan, u Abu Muso al-Ashʼariydan: «Rasululloh ﷺ bilan bir gʻazotda edik; u zot: “Ey Abdulloh ibn Qays, senga jannat xazinalaridan bir xazinani oʻrgatmaymi: “Lo havla va lo quvvata illa billah”, dedilar».Марҳум ибн Абдулазиз ибн Миҳрон — имом, муҳаддис, сиқа Абу Муҳаммад, айтилишича Абу Абдуллоҳ ал-Умавий (уларнинг мавлоси) ал-Басрий ал-Аттор; Муовия оиласининг мавлоларидан. У Убайснинг отаси ва Бишр ибн Убайснинг бобосидир. У Собит ал-Буноний, Абу Имрон ал-Жавний, Абу Наъома ас-Саъдий, Абдурраҳим ибн Зайд ал-Аммий, отаси Абдулазиз, Абу Сумайр Ҳаким ибн Хизом, Саҳл ибн Атийя, амакиси Абдулҳамид ибн Миҳрон ва Исл ибн Суфёндан ҳадис ривоят қилди; Довуд ибн Абдурраҳмон ал-Аттордан ривоят қиладиган даражага ҳам тушади. У кўп ривоят қилувчилардан эмас. Ундан шайхларидан бири бўлмиш Саврий, ҳамда Хурайбий, Абу Нуайм, Закариё ибн Адий, Мусаддад, Абдон ибн Усмон, Алий ибн ал-Мадиний, Абу Бакр ибн Абу Шайба, Исҳоқ ибн Роҳвайҳ, Саввор ибн Абдуллоҳ ал-Анбарий, Халифа ибн Хайёт, Бундор, Ибн Мусанно, Амр ан-Ноқид, Наср ибн Алий, Абу Бакр Муҳаммад ибн Халлод ал-Боҳилий, Аҳмад ибн Иброҳим ад-Даврақий, Бакр ибн Халаф, Ҳусайн ибн ал-Ҳасан ал-Марвазий, Яҳё ибн Ҳабиб, Яъқуб ад-Даврақий ва бошқа кўплар ривоят қилдилар. Уни Аҳмад, Ибн Маин ва Насоий сиқа санадилар. Хурайбий: «Басрада ундан ва Сулаймон ибн ал-Муғирадан афзалроқ кишини кўрмадим», деди. Бухорий айтади: Бишр ибн Убайс: «Бобом 188-йилда вафот этди; Ҳасан Басрий вафот этган куни у етти ёшда эди», деди. Абу Довуд эса унинг 187-йилда вафот этганини айтади. Заҳабий унинг ҳадисини келтиради: Марҳум ибн Абдулазиз ал-Аттор, Абу Наъома ас-Саъдийдан, у Абу Усмон ан-Наҳдийдан, у Абу Мусо ал-Ашъарийдан: «Расулуллоҳ ﷺ билан бир ғазотда эдик; у зот: “Эй Абдуллоҳ ибн Қайс, сенга жаннат хазиналаридан бир хазинани ўргатмайми: “Ло ҳавла ва ло қуввата илла биллаҳ”, дедилар».
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 12, b. 330Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 12, б. 330