Mugʻaltoy ibn Qilich ibn Abdulloh al-Bakjariy al-Hanafiy Aloviddin al-Hofiz

Tasniflar sohibi; 690-yildan keyin — 689-yilda ham deyilgan — tugʻilgan. Shayx Taqiyuddinning akasi Ahmad ibn Ali ibn Daqiq al-Iyddan, ad-Dabbusiydan va boshqalardan eshitgan; oʻzi juda koʻp oʻqib eshitgan va tabaqalarni yozgan, al-Jalol al-Qazviniyga mulozim boʻlgan va Qohirada hadisdan dars bergan. Tasniflaridan: «Sahih al-Buxoriy» sharhi, «al-Muʼtalif va-l-muxtalif»ga zayl va siyrai nabaviyada «az-Zahr al-bosim». Ibn Rajab uning asarlari yuzga yaqin va undan ortiq deydi va: «U «al-Vozih al-mubin»da oʻziga sheʼr aytdi — u istihtor va dinda zaiflikka dalolat qiladi»; «Samoʻ qilganini daʼvo qilgan shayxlarining koʻpidan samoʻi sahih emas»; «U ad-Dimyotiydan va Taqiyuddin ibn Daqiq al-Iyddan 702-yilda al-Komiliyada dars eshitganini zikr qiladi, holbuki Ibn Daqiq al-Iyd 701-yildan vafotigacha uzlatga chekingan edi»; «Tahzib al-Kamol»ga asl hajmicha zayli bor, uni al-Mizziyga eʼtirozlar bilan cheklanib ikki jildcha, keyin latif bir jildda ixtisor qilgan — ularning koʻpi al-Mizziyga qaytmaydi; «Ansobni yaxshi bilardi, hadisning boshqa mutaalliqotida esa oʻrtacha xabari bor edi» — degan. Yana «Sunan Abu Dovud»dan bir boʻlakni va «Sunan Ibn Mojja»dan bir boʻlakni sharhlagan, «al-Muhimmot»ni fiqh boblariga tartiblagan, Ibn Hibbonning ikki Sahih ustidagi zavoidini tasnif etgan va Ibn Nuqtaga zayl yozgan; tasniflari juda koʻp. Shaʼbon oyida vafot etgan.Таснифлар соҳиби; 690-йилдан кейин — 689-йилда ҳам дейилган — туғилган. Шайх Тақиюддиннинг акаси Аҳмад ибн Али ибн Дақиқ ал-Ийддан, ад-Даббусийдан ва бошқалардан эшитган; ўзи жуда кўп ўқиб эшитган ва табақаларни ёзган, ал-Жалол ал-Қазвинийга мулозим бўлган ва Қоҳирада ҳадисдан дарс берган. Таснифларидан: «Саҳиҳ ал-Бухорий» шарҳи, «ал-Муъталиф ва-л-мухталиф»га зайл ва сийраи набавияда «аз-Заҳр ал-босим». Ибн Ражаб унинг асарлари юзга яқин ва ундан ортиқ дейди ва: «У «ал-Возиҳ ал-мубин»да ўзига шеър айтди — у истиҳтор ва динда заифликка далолат қилади»; «Самў қилганини даъво қилган шайхларининг кўпидан самўи саҳиҳ эмас»; «У ад-Димётийдан ва Тақиюддин ибн Дақиқ ал-Ийддан 702-йилда ал-Комилияда дарс эшитганини зикр қилади, ҳолбуки Ибн Дақиқ ал-Ийд 701-йилдан вафотигача узлатга чекинган эди»; «Таҳзиб ал-Камол»га асл ҳажмича зайли бор, уни ал-Миззийга эътирозлар билан чекланиб икки жилдча, кейин латиф бир жилдда ихтисор қилган — уларнинг кўпи ал-Миззийга қайтмайди; «Ансобни яхши биларди, ҳадиснинг бошқа мутааллиқотида эса ўртача хабари бор эди» — деган. Яна «Сунан Абу Довуд»дан бир бўлакни ва «Сунан Ибн Можжа»дан бир бўлакни шарҳлаган, «ал-Муҳиммот»ни фиқҳ бобларига тартиблаган, Ибн Ҳиббоннинг икки Саҳиҳ устидаги завоидини тасниф этган ва Ибн Нуқтага зайл ёзган; таснифлари жуда кўп. Шаъбон ойида вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 312Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 312