Muhammad ad-Davvoniy ash-Shofiʼiy

Nisbasi Kozarun qishloqlaridan biri boʻlgan Davonga; Fors yurtidagi ajam olimi, aqliy ilmlarning imomi va asarlar sohibi. Ilmni al-Muhyaviy va al-Baqqoldan olgan; barcha ilmlarda, ayniqsa aqliy ilmlarda yetuklikka erishgan; oʻsha tomonlar ahli undan ilm olgan, Rum, Xuroson va Movarounnahr ahli uning huzuriga rihla qilgan. Shuhrati katta, ovozasi ulugʻ edi; shogirdlari koʻp boʻlib, ularning odobidan shuki, u gapirsa, hurmat yuzasidan boshlarini quyi solar va hech biri hech narsa demas edi. Oʻsha diyor sultoni uni qozi qilib tayinlagan. Qabul qilingan koʻp asarlari bor: at-Tusiyning «Tajrid»iga sharh, «at-Tahzib»ga sharh va «al-Azud»ga hoshiya. Balogʻati va fasohati ziyoda, tavozeʼli kishi edi. Toʻqqiz yuz oʻn sakkizinchi yilda vafot etgan; as-Saxoviy uni toʻqqiz yuz toʻqson yettinchi yilda hayot boʻlgan va oʻshanda yoshi yetmish nechada edi, deydi — bunga koʻra u toʻqson yilcha yashagan boʻladi.Нисбаси Козарун қишлоқларидан бири бўлган Давонга; Форс юртидаги ажам олими, ақлий илмларнинг имоми ва асарлар соҳиби. Илмни ал-Муҳявий ва ал-Баққолдан олган; барча илмларда, айниқса ақлий илмларда етукликка эришган; ўша томонлар аҳли ундан илм олган, Рум, Хуросон ва Мовароуннаҳр аҳли унинг ҳузурига риҳла қилган. Шуҳрати катта, овозаси улуғ эди; шогирдлари кўп бўлиб, уларнинг одобидан шуки, у гапирса, ҳурмат юзасидан бошларини қуйи солар ва ҳеч бири ҳеч нарса демас эди. Ўша диёр султони уни қози қилиб тайинлаган. Қабул қилинган кўп асарлари бор: ат-Тусийнинг «Тажрид»ига шарҳ, «ат-Таҳзиб»га шарҳ ва «ал-Азуд»га ҳошия. Балоғати ва фасоҳати зиёда, тавозеъли киши эди. Тўққиз юз ўн саккизинчи йилда вафот этган; ас-Саховий уни тўққиз юз тўқсон еттинчи йилда ҳаёт бўлган ва ўшанда ёши етмиш нечада эди, дейди — бунга кўра у тўқсон йилча яшаган бўлади.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 668Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 668