← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
FaqihlarФақиҳлар

Muhammad (al-Bayyumiy) ibn Muhammad ibn Ali ibn Hasan (Abu Ayosha) ibn Basyuniy ibn Atiya an-Najjor ibn Yusuf al-Hasaniy ad-Damanhuriy al-Misriy

Muhaddis

Shofiʼiy faqih; toʻrt mazhab, faroiz va baʼzi fanlar bilan shugʻullangan. Damanhur ahlidan, vafoti ham oʻsha yerda. «Xulosat al-muxtasarot fi ilm al-faroiz va-l-manosaxot» kitobida oʻzining va baʼzi otalarining tarjimasini yozgan: Atiyadan yuqoridagi ajdodlari duradgorlar boʻlgan, bobosi Basyuniy Damanhurga hokim edi, otasi Muhammad esa Azhar olimlaridan boʻlib (1226-hijriy yili tugʻilib, 1308-yili Damanhurda vafot etgan va fiqhga oid risolalari bor). Undan «Xulosat al-muxtasarot»dan tashqari yigirmaga yaqin kitob qolgan — koʻpi risolalar; Zirikliy ularning barchasini uning oʻz xatida Sayyid Ahmad Xayriy kutubxonasida koʻrgan: «al-Qavl al-fasl al-muttabaʼ va izolat al-avhom, fi bayoni-s-sunan va-l-bidaʼ min al-ahkom», «al-Qavl al-majdiy fi sharhi Lomiyat Ibn al-Vardiy», toʻrt mazhab boʻyicha «ad-Durr al-manzud fi ahkom al-uqud», nikoh ahkomiga oid «Nuzhat al-arvoh», «Taqrib an-nafʼ al-omm fi arkon al-islom», «Tuhfat al-ixvon fi tafsiri baʼzi kalimot min al-Qurʼon», yetti qiroatga oid «al-Fath ar-rabboniy» va uning muxtasari «Nihoyat al-amoniy», «Risola fi-l-masoha», «Risola fi-l-mazovil», «Manzuma fi ilm al-vazʼ», har mazhab uchun alohida yozilgan manosik risolalari va «al-Aqd al-mufrad fi-l-fiqh alo mazhab al-imom Ahmad».Шофиъий фақиҳ; тўрт мазҳаб, фароиз ва баъзи фанлар билан шуғулланган. Даманҳур аҳлидан, вафоти ҳам ўша ерда. «Хулосат ал-мухтасарот фи илм ал-фароиз ва-л-маносахот» китобида ўзининг ва баъзи оталарининг таржимасини ёзган: Атиядан юқоридаги аждодлари дурадгорлар бўлган, бобоси Басюний Даманҳурга ҳоким эди, отаси Муҳаммад эса Азҳар олимларидан бўлиб (1226-ҳижрий йили туғилиб, 1308-йили Даманҳурда вафот этган ва фиқҳга оид рисолалари бор). Ундан «Хулосат ал-мухтасарот»дан ташқари йигирмага яқин китоб қолган — кўпи рисолалар; Зириклий уларнинг барчасини унинг ўз хатида Саййид Аҳмад Хайрий кутубхонасида кўрган: «ал-Қавл ал-фасл ал-муттабаъ ва изолат ал-авҳом, фи баёни-с-сунан ва-л-бидаъ мин ал-аҳком», «ал-Қавл ал-маждий фи шарҳи Ломият Ибн ал-Вардий», тўрт мазҳаб бўйича «ад-Дурр ал-манзуд фи аҳком ал-уқуд», никоҳ аҳкомига оид «Нузҳат ал-арвоҳ», «Тақриб ан-нафъ ал-омм фи аркон ал-ислом», «Туҳфат ал-ихвон фи тафсири баъзи калимот мин ал-Қуръон», етти қироатга оид «ал-Фатҳ ар-раббоний» ва унинг мухтасари «Ниҳоят ал-амоний», «Рисола фи-л-масоҳа», «Рисола фи-л-мазовил», «Манзума фи илм ал-вазъ», ҳар мазҳаб учун алоҳида ёзилган маносик рисолалари ва «ал-Ақд ал-муфрад фи-л-фиқҳ ало мазҳаб ал-имом Аҳмад».

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 7, b. 77Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 7, б. 77