Muhammad al-Makkiy ibn Muhammad ibn Ali ibn Abdurahmon ash-Sharsholiy
Muhaddis
Abu Homid al-Batovariy: qozilardan boʻlgan adib, hadis va tafsir bilan shugʻullangan. Magʻribdagi Ribot ahlidan, u yerdagi jamoaning shayxi edi; tugʻilgani ham, vafoti ham oʻsha yerda. Oʻn bir yil (1323–1333) Ribot qoziligini oʻtadi; undan oldin Tanja, Ispaniya, Fransiya va Angliyada sultonlik kotibiyat vazifalarida yurdi. Kitoblari bor: Zirikliy qoʻlidagi, ikki jildlik «Iqtitof zahorot al-afnon min davhat qofiyat Ibn al-Vannon» (ash-Shamqamqiya deb atalgan qasidaga sharh), al-Makkudiyning maqsurasiga sharh «al-Azhor al-mahsura min riyoz al-maqsura», Zirikliy qoʻlidagi «Sharh al-Aqida as-sugʻro li-s-Sanusiy», Zirikliy qoʻlidagi, al-Laqoniy «Javhara»siga sharh «al-Hulal al-mujavhara», Ribot xizonasidagi (954) «Asfo al-mashorib», «Sharh al-Jumal li Ibn al-Mijrod», «Lomiyat al-arab» sharhi «Homiyat at-tarab», Ribotdagi (3128) «Sharh Lomiyat al-ajam» risolasi, tajvidga oid «Sharh Muqaddimat Ibn al-Jazariy», Ibn Duraydning «al-Maqsur va-l-mamdud»iga sharh, «Fath al-munya fi tahqiq al-kunya», «ad-Durus al-hadisiya fi-l-majolis al-hafiziya», choy haqidagi urjuza sharhi (magʻribliklar choyni «atoy» deydi) — u tirikligida bosilgan, keyin esa unda mujundan bir narsa borligi uchun nusxalarini yoʻq qilishni vasiyat qilib yurgan, «al-Istisʼod bi sharh qasidat Bonat Suʼod», 1150-hijriy yili vafot etgan Muhammad al-Makkiy ibn Muhammad ibn Abdulloh al-Vazzoniy al-Hasaniy siyratiga oid «ar-Ravz al-foih al-miskiy», «Aqrab al-masolik ilo Lomiyat Ibn Molik» risolasi va hanuz qoʻlyozma boʻlgan boshqa sharh hamda hoshiyalar. Zamondoshi Muhammad Bujandorning u haqda «al-Atr al-miskiy fi tarjamat al-qoziy Abu Homid al-Makkiy» kitobi bor.Абу Ҳомид ал-Батоварий: қозилардан бўлган адиб, ҳадис ва тафсир билан шуғулланган. Мағрибдаги Рибот аҳлидан, у ердаги жамоанинг шайхи эди; туғилгани ҳам, вафоти ҳам ўша ерда. Ўн бир йил (1323–1333) Рибот қозилигини ўтади; ундан олдин Танжа, Испания, Франсия ва Англияда султонлик котибият вазифаларида юрди. Китоблари бор: Зириклий қўлидаги, икки жилдлик «Иқтитоф заҳорот ал-афнон мин давҳат қофият Ибн ал-Ваннон» (аш-Шамқамқия деб аталган қасидага шарҳ), ал-Маккудийнинг мақсурасига шарҳ «ал-Азҳор ал-маҳсура мин риёз ал-мақсура», Зириклий қўлидаги «Шарҳ ал-Ақида ас-суғро ли-с-Санусий», Зириклий қўлидаги, ал-Лақоний «Жавҳара»сига шарҳ «ал-Ҳулал ал-мужавҳара», Рибот хизонасидаги (954) «Асфо ал-машориб», «Шарҳ ал-Жумал ли Ибн ал-Мижрод», «Ломият ал-араб» шарҳи «Ҳомият ат-тараб», Риботдаги (3128) «Шарҳ Ломият ал-ажам» рисоласи, тажвидга оид «Шарҳ Муқаддимат Ибн ал-Жазарий», Ибн Дурайднинг «ал-Мақсур ва-л-мамдуд»ига шарҳ, «Фатҳ ал-муня фи таҳқиқ ал-куня», «ад-Дурус ал-ҳадисия фи-л-мажолис ал-ҳафизия», чой ҳақидаги уржуза шарҳи (мағрибликлар чойни «атой» дейди) — у тириклигида босилган, кейин эса унда мужундан бир нарса борлиги учун нусхаларини йўқ қилишни васият қилиб юрган, «ал-Истисъод би шарҳ қасидат Бонат Суъод», 1150-ҳижрий йили вафот этган Муҳаммад ал-Маккий ибн Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ал-Ваззоний ал-Ҳасаний сийратига оид «ар-Равз ал-фоиҳ ал-миский», «Ақраб ал-масолик ило Ломият Ибн Молик» рисоласи ва ҳануз қўлёзма бўлган бошқа шарҳ ҳамда ҳошиялар. Замондоши Муҳаммад Бужандорнинг у ҳақда «ал-Атр ал-миский фи таржамат ал-қозий Абу Ҳомид ал-Маккий» китоби бор.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 7, b. 110Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 7, б. 110