Muhammad (Bayram al-Xomis) ibn Mustafo ibn Muhammad (as-Solis) min Baniy Bayram
Muhaddis
Olim, sayyoh va tarixchi; Tunis olimlaridan. Oʻsha yerda tugʻilib, baʼzi mansablarni oʻtadi va Yevropaga safar qildi. Fransuzlar Tunisni egallagach (1298-hijriy yili) yurtini tark etib, qalami bilan ularga qarshi kurashishga kirishdi va bir muddat Istanbulda turdi. 1302-hijriy yili Misrga koʻchib, «al-Aʼlom» gazetasini chiqardi — avval kundalik, soʻng haftalik boʻlib toʻrt yilcha davom etdi va u 1306-yili Misr ibtidoiy ahliy mahkamasida qozilik mansabini olgach toʻxtadi. Halvonda vafot etib, Qohiraga dafn qilindi. Eng mashhur asari besh juzli safarnomasi «Safvat al-iʼtibor bi mustavdaʼ al-amsor». Yana «Tuhfat al-xavos fi hilli sayd bunduq ar-rasos», «at-Tahqiq fi masʼalat ar-raqiq» va «ar-Ravza as-saniya fi-l-fatoviy al-bayramiya» kitoblari bor.Олим, сайёҳ ва тарихчи; Тунис олимларидан. Ўша ерда туғилиб, баъзи мансабларни ўтади ва Европага сафар қилди. Франсузлар Тунисни эгаллагач (1298-ҳижрий йили) юртини тарк этиб, қалами билан уларга қарши курашишга киришди ва бир муддат Истанбулда турди. 1302-ҳижрий йили Мисрга кўчиб, «ал-Аълом» газетасини чиқарди — аввал кундалик, сўнг ҳафталик бўлиб тўрт йилча давом этди ва у 1306-йили Миср ибтидоий аҳлий маҳкамасида қозилик мансабини олгач тўхтади. Ҳалвонда вафот этиб, Қоҳирага дафн қилинди. Энг машҳур асари беш жузли сафарномаси «Сафват ал-иътибор би муставдаъ ал-амсор». Яна «Туҳфат ал-хавос фи ҳилли сайд бундуқ ар-расос», «ат-Таҳқиқ фи масъалат ар-рақиқ» ва «ар-Равза ас-сания фи-л-фатовий ал-байрамия» китоблари бор.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 7, b. 101Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 7, б. 101