Muhammad Buxayt ibn Husayn al-Mutiʼiy al-Hanafiy

Misr diyorining muftisi va uning yirik faqihlaridan. Asyut tumanidagi Mutiʼa qishlogʻida tugʻilgan. Azharda taʼlim olib, oʻsha yerda mudarrislik qilgan. 1297-yili shariat qozilikka oʻtgan va sayyid Jamoliddin al-Afgʻoniy bilan aloqa bogʻlagan. Soʻngra shayx Muhammad Abduh boshlagan islohot harakatining eng qattiq muxoliflaridan boʻldi. 1333–1339-hijriy (1914–1921) yillarda Misr diyorining muftisi etib tayinlandi, keyin uyida oʻtirib, Qohirada vafot etgunicha fatvo berish va foyda yetkazish bilan mashgʻul boʻldi. Kitoblaridan: «Irshod al-umma ilo ahkom ahl az-zimma», «Ahsan al-kalom fimo yataallaqu bis-sunna val-bidaʼ min al-ahkom», «Husn al-bayon fi dafʼi mo varada min ash-shubah alal-Qurʼon», fonograf va sugʻurta masalalariga oid «Izohat al-vahm», «al-Kalimot al-hison fil-ahruf as-sabʼa va jamʼ al-Qurʼon», «al-Qavl al-mufid fi ilm at-tavhid», «al-Ajviba al-misriya an al-asʼila at-tunusiya», fiqh usuliga oid «al-Badr as-sotiʼ alo Jamʼ al-javomiʼ», «Haqiqat al-islom va usul al-hukm», zurriyot vaqfiga oid «al-Murhafot al-yamoniya», «Irshod al-ibod fil-vaqf alal-avlod», taloqqa oid «al-Qavl al-jomiʼ», isro va meʼrojga oid «al-Kalimot at-tayyibot» va «Rafʼ al-agʻloq an mashruʼ az-zavoj vat-taloq».Миср диёрининг муфтиси ва унинг йирик фақиҳларидан. Асют туманидаги Мутиъа қишлоғида туғилган. Азҳарда таълим олиб, ўша ерда мударрислик қилган. 1297-йили шариат қозиликка ўтган ва саййид Жамолиддин ал-Афғоний билан алоқа боғлаган. Сўнгра шайх Муҳаммад Абдуҳ бошлаган ислоҳот ҳаракатининг энг қаттиқ мухолифларидан бўлди. 1333–1339-ҳижрий (1914–1921) йилларда Миср диёрининг муфтиси этиб тайинланди, кейин уйида ўтириб, Қоҳирада вафот этгунича фатво бериш ва фойда етказиш билан машғул бўлди. Китобларидан: «Иршод ал-умма ило аҳком аҳл аз-зимма», «Аҳсан ал-калом фимо ятааллақу бис-сунна вал-бидаъ мин ал-аҳком», «Ҳусн ал-баён фи дафъи мо варада мин аш-шубаҳ алал-Қуръон», фонограф ва суғурта масалаларига оид «Изоҳат ал-ваҳм», «ал-Калимот ал-ҳисон фил-аҳруф ас-сабъа ва жамъ ал-Қуръон», «ал-Қавл ал-муфид фи илм ат-тавҳид», «ал-Ажвиба ал-мисрия ан ал-асъила ат-тунусия», фиқҳ усулига оид «ал-Бадр ас-сотиъ ало Жамъ ал-жавомиъ», «Ҳақиқат ал-ислом ва усул ал-ҳукм», зурриёт вақфига оид «ал-Мурҳафот ал-ямония», «Иршод ал-ибод фил-вақф алал-авлод», талоққа оид «ал-Қавл ал-жомиъ», исро ва меърожга оид «ал-Калимот ат-таййибот» ва «Рафъ ал-ағлоқ ан машруъ аз-завож ват-талоқ».

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 50Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 50