Muhammad ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Mujohid ibn Yusuf ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Aliy, ash-Shams Abu Abdulloh, asli hamolik, ad-Dimashqiy ash-Shofiʼiy, Ibn Nosiruddin nomi bilan mashhur

Yetti yuz yetmish yettinchi yil muharram oyining birinchi oʻn kunligida Damashqda tugʻilib, oʻsha yerda voyaga yetgan; bir necha muxtasarni yod olgan, oʻz shahrining shayxlaridan va u yerga kelganlardan oʻz oʻqishi hamda boshqalarning oʻqishi bilan ilm olgan; Baʼlabakk, Halab, Makka va boshqa joylarga rihla qilgan; shayxlaridan Ibn Xatib an-Nosiriya va boshqalar bor. Hadis fanini puxta egallab, u bilan shunday mashhur boʻlganki, oʻz shahrida va atrofida bu ishda unga ishora qilinadigan kishi boʻlib qolgan va odamlar undan foydalangan. Asarlari koʻp: shayxlarini sakkiz tabaqaga ajratgan «Tabaqot»; uch jildli «Jomiʼ al-osor fi mavlid al-Muxtor»; «Mavrid as-sodiy fi mavlid al-Hodiy»; «al-Lafz ar-roiq fi mavlid xayril-xaloiq»; «Minhoj al-usul fi meʼroj ar-Rasul»; «al-Lafz al-mukarram bi-fazl al-Oshur al-Muharram»; Arafa kuni fazli haqida bir majlis; «Iftitoh al-qoriʼ li-Sahih al-Buxoriy»; «Bard al-akbod an faqd al-avlod»; Tamim ad-Doriy musnadi; Hujr ibn Adiy al-Kindiy tarjimasi; uch jildli «Tavzih al-mushtabih fi asmoʼ ar-rijol»; «al-Iʼlom bimo vaqaʼa fi Mushtabih az-Zahabiy min al-avhom»; asar ilmida «Uqud ad-durar» urjuzasi va uning uzun hamda qisqa sharhlari; huffoz haqida yana bir urjuza va sharhi; ming baytga yaqin «Badiʼat al-bayon an mavt al-aʼyon» va sharhi; «Arf al-anbar fi vasf al-minbar»; nazmdagi «Baroat al-fikra fi havodis al-hijra»; «Minhoj as-salama fi mizon yavm al-qiyoma»; Umm Zarʼ hadisiga bir necha daftardan iborat sharh; «Zavol al-buʼsi amman ashkala alayhi najoh Odam va Muso» va boshqalar. Al-Aloʼ al-Buxoriy unga qarshi turgan, chunki u «ar-Radd al-vofir alo man zaʼama anna man atlaqa alo Ibn Taymiya annahu shayx al-islom kofir» kitobini yozgan edi; bu al-Aloʼ al-Buxoriyga raddiyaday boʻlgan, chunki u Ibn Taymiyani inkor qiluvchilarning eng kattalaridan edi va bu ishda haddan oshib, Ibn Taymiyaning kofirligiga fatvo bergan edi; shu sababdan xunuk voqealar yuz bergan. Xullas, tarjima sohibi imom, hofiz, talabalarga foyda yetkazuvchi kishi boʻlgan; zamondoshlaridan Ibn Hajar, al-Burhon al-Halabiy va al-Maqriziy kabi bir jamoat uni maqtagan. Rabius-soniy oyida vafot etgan; nazmi ham bor.Етти юз етмиш еттинчи йил муҳаррам ойининг биринчи ўн кунлигида Дамашқда туғилиб, ўша ерда вояга етган; бир неча мухтасарни ёд олган, ўз шаҳрининг шайхларидан ва у ерга келганлардан ўз ўқиши ҳамда бошқаларнинг ўқиши билан илм олган; Баълабакк, Ҳалаб, Макка ва бошқа жойларга риҳла қилган; шайхларидан Ибн Хатиб ан-Носирия ва бошқалар бор. Ҳадис фанини пухта эгаллаб, у билан шундай машҳур бўлганки, ўз шаҳрида ва атрофида бу ишда унга ишора қилинадиган киши бўлиб қолган ва одамлар ундан фойдаланган. Асарлари кўп: шайхларини саккиз табақага ажратган «Табақот»; уч жилдли «Жомиъ ал-осор фи мавлид ал-Мухтор»; «Маврид ас-содий фи мавлид ал-Ҳодий»; «ал-Лафз ар-роиқ фи мавлид хайрил-халоиқ»; «Минҳож ал-усул фи меърож ар-Расул»; «ал-Лафз ал-мукаррам би-фазл ал-Ошур ал-Муҳаррам»; Арафа куни фазли ҳақида бир мажлис; «Ифтитоҳ ал-қориъ ли-Саҳиҳ ал-Бухорий»; «Бард ал-акбод ан фақд ал-авлод»; Тамим ад-Дорий муснади; Ҳужр ибн Адий ал-Киндий таржимаси; уч жилдли «Тавзиҳ ал-муштабиҳ фи асмў ар-рижол»; «ал-Иълом бимо вақаъа фи Муштабиҳ аз-Заҳабий мин ал-авҳом»; асар илмида «Уқуд ад-дурар» уржузаси ва унинг узун ҳамда қисқа шарҳлари; ҳуффоз ҳақида яна бир уржуза ва шарҳи; минг байтга яқин «Бадиъат ал-баён ан мавт ал-аъён» ва шарҳи; «Арф ал-анбар фи васф ал-минбар»; назмдаги «Бароат ал-фикра фи ҳаводис ал-ҳижра»; «Минҳож ас-салама фи мизон явм ал-қиёма»; Умм Заръ ҳадисига бир неча дафтардан иборат шарҳ; «Завол ал-буъси амман ашкала алайҳи нажоҳ Одам ва Мусо» ва бошқалар. Ал-Алў ал-Бухорий унга қарши турган, чунки у «ар-Радд ал-вофир ало ман заъама анна ман атлақа ало Ибн Таймия аннаҳу шайх ал-ислом кофир» китобини ёзган эди; бу ал-Алў ал-Бухорийга раддиядай бўлган, чунки у Ибн Таймияни инкор қилувчиларнинг энг катталаридан эди ва бу ишда ҳаддан ошиб, Ибн Таймиянинг кофирлигига фатво берган эди; шу сабабдан хунук воқеалар юз берган. Хуллас, таржима соҳиби имом, ҳофиз, талабаларга фойда етказувчи киши бўлган; замондошларидан Ибн Ҳажар, ал-Бурҳон ал-Ҳалабий ва ал-Мақризий каби бир жамоат уни мақтаган. Рабиус-соний ойида вафот этган; назми ҳам бор.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 736Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 736