Muhammad ibn Abdurahim ibn Muhammad Safiyuddin al-Hindiy, shofeiy faqih va usuliy
Muhaddis
644-yil rabiʼul-oxirida Hindistonda tugʻilgan va ona tomonidan bobosidan ilm olgan; 667-yil rajabida yurtidan chiqib Yamanga kelgan, al-Muzaffar unga ikrom qilib toʻqqiz yuz dinor bergan. Soʻng haj qilib Makkada uch oy turgan va u yerda Ibn Sabʼinni koʻrib soʻzini eshitgan; 671-yilda Qohiraga kirgan, Rum yurtlariga borib 685-yilda chiqqan va Damashqqa kelib oʻrnashgan. al-Faxr ibn al-Buxoriydan eshitgan, jomeʼda oʻtirib madrasalarda dars bergan va fatvolarga yozgan; xayr, diyonat va kambagʻallarga yaxshilik bilan birga edi. Aqoidda «al-Foiq»ni, fiqh usulida «an-Nihoya»ni tasnif etgan. Ibn Taymiyya uchun baʼzi majlislar tuzilganda unga munozara qilishga u tayinlangan va bahs asnosida Ibn Taymiyyaga: «Sen chumchuqqa oʻxshaysan — bu yoqdan u yoqqa sakraysan» degan; ash-Shavkoniy buni Ibn Taymiyyaning fanlari koʻpligi va islom ilmlarida doirasi kengligini koʻrganidan aytgan boʻlsa kerak deb izohlaydi va oʻz hukmini qoʻshadi: bu kishi oʻzi biladigan fanlaridan boshqasida u imom bilan munozaraga teng emas edi, undan boshqasidan yalangʻoch edi — shuning uchun aytiladiki, u Qurʼondan faqat choragini yod bilardi, hatto «al-Msʼ»ni mim fathasi va sod tashdidi bilan oʻqigani naql qilinadi. Safarning oxirida vafot etgan.644-йил рабиъул-охирида Ҳиндистонда туғилган ва она томонидан бобосидан илм олган; 667-йил ражабида юртидан чиқиб Яманга келган, ал-Музаффар унга икром қилиб тўққиз юз динор берган. Сўнг ҳаж қилиб Маккада уч ой турган ва у ерда Ибн Сабъинни кўриб сўзини эшитган; 671-йилда Қоҳирага кирган, Рум юртларига бориб 685-йилда чиққан ва Дамашққа келиб ўрнашган. ал-Фахр ибн ал-Бухорийдан эшитган, жомеъда ўтириб мадрасаларда дарс берган ва фатволарга ёзган; хайр, диёнат ва камбағалларга яхшилик билан бирга эди. Ақоидда «ал-Фоиқ»ни, фиқҳ усулида «ан-Ниҳоя»ни тасниф этган. Ибн Таймийя учун баъзи мажлислар тузилганда унга мунозара қилишга у тайинланган ва баҳс асносида Ибн Таймийяга: «Сен чумчуққа ўхшайсан — бу ёқдан у ёққа сакрайсан» деган; аш-Шавконий буни Ибн Таймийянинг фанлари кўплиги ва ислом илмларида доираси кенглигини кўрганидан айтган бўлса керак деб изоҳлайди ва ўз ҳукмини қўшади: бу киши ўзи биладиган фанларидан бошқасида у имом билан мунозарага тенг эмас эди, ундан бошқасидан яланғоч эди — шунинг учун айтиладики, у Қуръондан фақат чорагини ёд биларди, ҳатто «ал-Мсъ»ни мим фатҳаси ва сод ташдиди билан ўқигани нақл қилинади. Сафарнинг охирида вафот этган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 187Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 187