Muhammad ibn Abdurrahmon ibn Umar ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Abdulkarim ibn al-Hasan ibn Aliy ibn Ibrohim ibn Aliy ibn Ahmad ibn Dulaf ibn Abu Dulaf al-Ijliy al-Qazviniy, Jaloluddin

«Talxis al-Miftoh»ning muallifi — as-Saʼd uni «al-Muxtasar» va «al-Mutavval» bilan sharhlagan, ulamodan bir jamoat ham sharhlagan. Olti yuz oltmish oltinchi yilda tugʻilgan; otasi va akasi bilan Rumda yashagan, oʻqib fiqh oʻrgangan va hali yigirmaga kirmasdan Rumda qozilikni olgan; soʻng Damashqqa kelib, uning ahlidan bir jamoatdan eshitgan, fanlar bilan shugʻullanib usul, arab tili, maoniy va bayonni puxta egallagan. Fahmli, zukko, fasih, notiq, bayoni chiroyli, muomalasi goʻzal edi. Akasi Damashq qozisi boʻlganida unga noiblik qilgan, keyin Ibn Sasroga noib boʻlgan; soʻng an-Nosir uni chaqirtirib, yetti yuz yigirma toʻrtinchi yilda ogʻzaki ravishda Shom qoziligini bergan. An-Nosirning huzuriga juma kuni kelgan va yetgan zahoti uchrashgan; sulton unga qalʼa jomeʼida xutba qilishni buyurgan, u ham qilgan; tugatgach sultonning qoʻlini oʻpib, safardan endi kelgani va sulton xutba buyurishini kutmagani uchun uzr aytgan; sulton unga tashakkur bildirib, qancha qarzi borligini soʻragan, u oʻttiz ming deganda, uni toʻlashni buyurgan. Shom qoziligida turib, yetti yuz yigirma yettinchi yilda chaqirtirilib, Misr diyorining qoziligiga tayinlangan. Saxiy, dadil, ehsoni va yaxshiligi koʻp edi; Misrdagi voliyligida qadri shu qadar ulugʻaydiki, sulton uning shafoatini rad qilmasdi; ammo oʻgʻillari poraxoʻrlik va yoshlar bilan yurishda haddan oshgani uni Misr qoziligidan chetlatishga sabab boʻldi va u yana Shom qoziligiga qaytdi. Sultonga uning haqida u may ichadi va shunday-shunday qiladi, deb ariza yozilgan; sulton buni yozishda bir jamoatni gumon qilgan, keyin sir kotibi arizani diqqat bilan koʻrib, unda «Alouddin al-Kunaviy» soʻzi qof oʻrniga kof bilan yozilganini topgan va yozuvchisi hindlik ekanini bilgan; qidirib topishgan — u Damashqda yashar ekan va qozi bilan orasida gap boʻlgani uchun yolgʻondan oʻsha arizani uydirgan; uni jazolashga buyurilgan. Jumodul-ulo oyining oʻrtasida vafot etgan.«Талхис ал-Мифтоҳ»нинг муаллифи — ас-Саъд уни «ал-Мухтасар» ва «ал-Мутаввал» билан шарҳлаган, уламодан бир жамоат ҳам шарҳлаган. Олти юз олтмиш олтинчи йилда туғилган; отаси ва акаси билан Румда яшаган, ўқиб фиқҳ ўрганган ва ҳали йигирмага кирмасдан Румда қозиликни олган; сўнг Дамашққа келиб, унинг аҳлидан бир жамоатдан эшитган, фанлар билан шуғулланиб усул, араб тили, маоний ва баённи пухта эгаллаган. Фаҳмли, зукко, фасиҳ, нотиқ, баёни чиройли, муомаласи гўзал эди. Акаси Дамашқ қозиси бўлганида унга ноиблик қилган, кейин Ибн Сасрога ноиб бўлган; сўнг ан-Носир уни чақиртириб, етти юз йигирма тўртинчи йилда оғзаки равишда Шом қозилигини берган. Ан-Носирнинг ҳузурига жума куни келган ва етган заҳоти учрашган; султон унга қалъа жомеъида хутба қилишни буюрган, у ҳам қилган; тугатгач султоннинг қўлини ўпиб, сафардан энди келгани ва султон хутба буюришини кутмагани учун узр айтган; султон унга ташаккур билдириб, қанча қарзи борлигини сўраган, у ўттиз минг деганда, уни тўлашни буюрган. Шом қозилигида туриб, етти юз йигирма еттинчи йилда чақиртирилиб, Миср диёрининг қозилигига тайинланган. Сахий, дадил, эҳсони ва яхшилиги кўп эди; Мисрдаги волийлигида қадри шу қадар улуғайдики, султон унинг шафоатини рад қилмасди; аммо ўғиллари порахўрлик ва ёшлар билан юришда ҳаддан ошгани уни Миср қозилигидан четлатишга сабаб бўлди ва у яна Шом қозилигига қайтди. Султонга унинг ҳақида у май ичади ва шундай-шундай қилади, деб ариза ёзилган; султон буни ёзишда бир жамоатни гумон қилган, кейин сир котиби аризани диққат билан кўриб, унда «Алоуддин ал-Кунавий» сўзи қоф ўрнига коф билан ёзилганини топган ва ёзувчиси ҳиндлик эканини билган; қидириб топишган — у Дамашқда яшар экан ва қози билан орасида гап бўлгани учун ёлғондан ўша аризани уйдирган; уни жазолашга буюрилган. Жумодул-уло ойининг ўртасида вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 721Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 721