Muhammad ibn Abu Bakr ibn al-Husayn ibn Umar ibn Muhammad ibn Yunus ibn Abul-Faxr Abdurrahmon al-Qurashiy al-Usmoniy al-Marogʻiy, asli qohiralik, madinalik
Roviy
Yetti yuz yetmish beshinchi yilning oxirlarida Madinada tugʻilib, oʻsha yerda voyaga yetgan. Otasi bilan safarga chiqqanida Qohirada al-Bulqiniy va Ibn al-Mulaqqin huzurida oʻqigan; Madina ulamolaridan va u yerga kelganlardan eshitgan; shayxlaridan az-Zayn al-Iroqiy, al-Haysamiy va an-Nuvayriy bor. Qohiraga qayta-qayta kirib, u yerdagilardan eshitgan; Yamanga ham bir necha bor kirib, uning aʼyonlaridan — Ahmad ibn Abu Bakr ar-Raddod, al-Majd ash-Sheroziy va an-Nafis al-Alaviy kabilardan eshitgan; fiqhni ad-Damiyriy va al-Bulqiniydan hamda boshqalardan oʻqigan, usulni al-Valiy al-Iroqiydan, nahvni otasidan va al-Muhibb ibn Hishomdan olgan. Xullas, turli tomonlarda aʼyon ulamolardan bir jamoatdan eshitgan, qolgan ilmlarni boshqalardan olgan va har xil joylardan kattalar unga ijoza berishgan. Fiqh, uning usuli, nahv va tasavvufda yetuklikka erishib, hadisning va gʻarib rivoyatning koʻp qismini puxta egallagan. Toʻrt jildli «al-Mashraʼ ar-raviy fi sharhi Minhoj an-Navaviy»ni yozgan va Ibn Hajarning «Fath al-Boriy»sini «Talxis Abul-Fath li-maqosid al-Fath» nomi bilan toʻrt jildcha qilib qisqartirgan. Yamanda bir necha joyda, Madinai Nabaviyada va Makkada dars bergan, Ummahot kitoblarini va boshqalarni rivoyat qilgan; Makkada, muharram oyining oʻn oltinchi kuni, yakshanba kechasi vafot etgan. Uning oʻzi kabi Muhammad ismli akasi boʻlib, fanlarda yetuk boʻlgan va Madinai Nabaviyaning shayxi boʻlgan; yetti yuz oltmish toʻrtinchi yilda tugʻilib, sakkiz yuz oʻn toʻqqizinchi yilda Shomga safar qilganida qaroqchilar uni va u bilan birga ikki oʻgʻli Muhammad hamda al-Husaynni oʻldirishgan. Tarjima sohibining yana bir ukasi ham Muhammad ismli boʻlib, sakkiz yuz oltinchi yilda tugʻilgan, barcha ilmlarda yetuk boʻlgan, Madinaning musnadi va mudarrisi boʻlgan va sakkiz yuz saksoninchi yilda vafot etgan.Етти юз етмиш бешинчи йилнинг охирларида Мадинада туғилиб, ўша ерда вояга етган. Отаси билан сафарга чиққанида Қоҳирада ал-Булқиний ва Ибн ал-Мулаққин ҳузурида ўқиган; Мадина уламоларидан ва у ерга келганлардан эшитган; шайхларидан аз-Зайн ал-Ироқий, ал-Ҳайсамий ва ан-Нувайрий бор. Қоҳирага қайта-қайта кириб, у ердагилардан эшитган; Яманга ҳам бир неча бор кириб, унинг аъёнларидан — Аҳмад ибн Абу Бакр ар-Раддод, ал-Мажд аш-Шерозий ва ан-Нафис ал-Алавий кабилардан эшитган; фиқҳни ад-Дамийрий ва ал-Булқинийдан ҳамда бошқалардан ўқиган, усулни ал-Валий ал-Ироқийдан, наҳвни отасидан ва ал-Муҳибб ибн Ҳишомдан олган. Хуллас, турли томонларда аъён уламолардан бир жамоатдан эшитган, қолган илмларни бошқалардан олган ва ҳар хил жойлардан катталар унга ижоза беришган. Фиқҳ, унинг усули, наҳв ва тасаввуфда етукликка эришиб, ҳадиснинг ва ғариб ривоятнинг кўп қисмини пухта эгаллаган. Тўрт жилдли «ал-Машраъ ар-равий фи шарҳи Минҳож ан-Нававий»ни ёзган ва Ибн Ҳажарнинг «Фатҳ ал-Борий»сини «Талхис Абул-Фатҳ ли-мақосид ал-Фатҳ» номи билан тўрт жилдча қилиб қисқартирган. Яманда бир неча жойда, Мадинаи Набавияда ва Маккада дарс берган, Уммаҳот китобларини ва бошқаларни ривоят қилган; Маккада, муҳаррам ойининг ўн олтинчи куни, якшанба кечаси вафот этган. Унинг ўзи каби Муҳаммад исмли акаси бўлиб, фанларда етук бўлган ва Мадинаи Набавиянинг шайхи бўлган; етти юз олтмиш тўртинчи йилда туғилиб, саккиз юз ўн тўққизинчи йилда Шомга сафар қилганида қароқчилар уни ва у билан бирга икки ўғли Муҳаммад ҳамда ал-Ҳусайнни ўлдиришган. Таржима соҳибининг яна бир укаси ҳам Муҳаммад исмли бўлиб, саккиз юз олтинчи йилда туғилган, барча илмларда етук бўлган, Мадинанинг муснади ва мударриси бўлган ва саккиз юз саксонинчи йилда вафот этган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 684Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 684