Muhammad ibn Ahmad ibn Abdulloh al-mashhur bi-Momiya ar-Rumiy

Momiya ar-Rumiy nomi bilan tanilgan mashhur shoir. Asli rumlik, Damashqqa kichikligida kelgan; soqoli chiqqach besh usmoniy maosh bilan yangicheri boʻldi va toʻqqiz yuz oltmishinchi yilda yangicherilar qatorida haj qildi. Oʻsha holidayoq adabga moyil edi va sheʼr yozardi; soʻng yangicherilikdan boʻshatilgach, Shayx Abul-Fath al-Molikiy suhbatida boʻlib, adabda uning qoʻlida yetishdi. «al-Kavokib»da aytiladi: Shayx Shihobuddin al-Axga «Jurumiya»ni oʻqigan; nahv oʻqishidan oldin oʻziga bir devon toʻplagan edi, uning bari xato — mallahon edi; nahvni bilgach, tuzatish mumkin boʻlganini tuzatdi, qolganidan yuz oʻgirdi. Oxirida Solihiya mahkamasida, soʻng Katta mahkamada tarjimonlik qildi, azl qilinib, Joʻyzoda zamonida qaytarildi, soʻng yana azl qilindi, keyin qisma tarjimonligini olib boyib ketdi. Zajal, mavvol va muvashshahda soʻnggi soʻz unga tegishli edi; ustozi Abul-Fath u haqda: «Adib Momiyada bir fazilat zohir boʻldi — sheʼrda u har bir ilmdan ogʻir keldi; nazmining chiroyiga ajablanmanglar, bu — sheʼr imomi Ibnur-Rumiydir», degan. Oʻziga devon toʻplab, toʻplangan sanasini «Uylarga eshiklaridan kiringlar» oyati bilan tarixlagan — bu toʻqqiz yuz yetmish birinchi yildir; unga tengi yoʻq tarixlari bor. Shu yili zul-hijjada yoki keyingi yilning muharramida vafot etib, Bobul-farodisga, Ibn Malik va Abul-Fath al-Molikiy qabrlari yaqiniga dafn qilingan.Момия ар-Румий номи билан танилган машҳур шоир. Асли румлик, Дамашққа кичиклигида келган; соқоли чиққач беш усмоний маош билан янгичери бўлди ва тўққиз юз олтмишинчи йилда янгичерилар қаторида ҳаж қилди. Ўша ҳолидаёқ адабга мойил эди ва шеър ёзарди; сўнг янгичериликдан бўшатилгач, Шайх Абул-Фатҳ ал-Моликий суҳбатида бўлиб, адабда унинг қўлида етишди. «ал-Кавокиб»да айтилади: Шайх Шиҳобуддин ал-Ахга «Журумия»ни ўқиган; наҳв ўқишидан олдин ўзига бир девон тўплаган эди, унинг бари хато — маллаҳон эди; наҳвни билгач, тузатиш мумкин бўлганини тузатди, қолганидан юз ўгирди. Охирида Солиҳия маҳкамасида, сўнг Катта маҳкамада таржимонлик қилди, азл қилиниб, Жўйзода замонида қайтарилди, сўнг яна азл қилинди, кейин қисма таржимонлигини олиб бойиб кетди. Зажал, маввол ва мувашшаҳда сўнгги сўз унга тегишли эди; устози Абул-Фатҳ у ҳақда: «Адиб Момияда бир фазилат зоҳир бўлди — шеърда у ҳар бир илмдан оғир келди; назмининг чиройига ажабланманглар, бу — шеър имоми Ибнур-Румийдир», деган. Ўзига девон тўплаб, тўпланган санасини «Уйларга эшикларидан киринглар» ояти билан тарихлаган — бу тўққиз юз етмиш биринчи йилдир; унга тенги йўқ тарихлари бор. Шу йили зул-ҳижжада ёки кейинги йилнинг муҳаррамида вафот этиб, Бобул-фародисга, Ибн Малик ва Абул-Фатҳ ал-Моликий қабрлари яқинига дафн қилинган.

Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 10, b. 605Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 10, б. 605