Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad al-Haroziy
Muhaddis
Ash-Shavkoniy shayxining oʻgʻli — otasining tarjimasi oldin oʻtgan. Sanʼoda tugʻilib, furuʼ shayxlariga fiqh ilmini oʻqidi va bunda foyda oldi; ash-Shavkoniyga hadis kitoblaridan, nahv va tafsirdan oʻqidi. Xushxulq, asli karamli, koʻp xayrli, idroki yaxshi, aqli kuchli. Otasi vafot etganda ash-Shavkoniy imom al-Mutavakkil bilan uni otasi zimmasidagi qazo va Imom xonadonining baʼzi uylari orasidagi vositachilikning hammasida uning oʻrniga qoʻyish haqida gaplashdi va u bunda eng yaxshi sobit turib, toʻla uddaladi. 1234 yili turklar Tihomaga yetib, ashroflar qoʻlidagini egallaganda va rum qoʻshini boshligʻi Posho Xalildan huzuriga xalifa hazratidan ishonchli bir kishi kelib bor gapini bildirsin degan xabar kelganda, ash-Shavkoniy bilan mavlono imom al-Mahdiy orasidagi muzokara uni yuborishga qaror qildi: u Posho tomonidan kelgan elchilar bilan, yoniga bir jamoa qoʻshib yoʻlga chiqdi va Abu Ariyshda Posho Xalilga yetdi, soʻng turklardan bir jamoa bilan Sanʼoga qaytdi, keyin yana bir bor bordi va nihoyat mavlono imom bilan Posho orasidagi yurtlarni qaytarish masalasi hal qilindi — ash-Shavkoniy buni Ogʻo Yusuf tarjimasida bayon qilgan. Xullas, u oʻzida jamlangan xislatlarda naziri kam va bu yozishmada kamoli, raʼyining goʻzalligi hamda tadbirining yaxshiligi zohir boʻldi.Аш-Шавконий шайхининг ўғли — отасининг таржимаси олдин ўтган. Санъода туғилиб, фуруъ шайхларига фиқҳ илмини ўқиди ва бунда фойда олди; аш-Шавконийга ҳадис китобларидан, наҳв ва тафсирдан ўқиди. Хушхулқ, асли карамли, кўп хайрли, идроки яхши, ақли кучли. Отаси вафот этганда аш-Шавконий имом ал-Мутаваккил билан уни отаси зиммасидаги қазо ва Имом хонадонининг баъзи уйлари орасидаги воситачиликнинг ҳаммасида унинг ўрнига қўйиш ҳақида гаплашди ва у бунда энг яхши собит туриб, тўла уддалади. 1234 йили турклар Тиҳомага етиб, ашрофлар қўлидагини эгаллаганда ва рум қўшини бошлиғи Пошо Халилдан ҳузурига халифа ҳазратидан ишончли бир киши келиб бор гапини билдирсин деган хабар келганда, аш-Шавконий билан мавлоно имом ал-Маҳдий орасидаги музокара уни юборишга қарор қилди: у Пошо томонидан келган элчилар билан, ёнига бир жамоа қўшиб йўлга чиқди ва Абу Арийшда Пошо Халилга етди, сўнг турклардан бир жамоа билан Санъога қайтди, кейин яна бир бор борди ва ниҳоят мавлоно имом билан Пошо орасидаги юртларни қайтариш масаласи ҳал қилинди — аш-Шавконий буни Оғо Юсуф таржимасида баён қилган. Хуллас, у ўзида жамланган хислатларда назири кам ва бу ёзишмада камоли, раъйининг гўзаллиги ҳамда тадбирининг яхшилиги зоҳир бўлди.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 123Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 123