Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn al-Agʻlab (Abul-Gʻaroniq)
Muhaddis
Ifriqiyadagi agʻlabiy podshohlardan, ularning toʻqqizinchisi. Amakisi «Ziyodatulloh» al-Asgʻar vafotidan keyin — 250-hijriy yili — hokimiyatga oʻtirdi va Tunisda vafot etgunicha shunday qoldi. Saxiy va molni koʻp sarflaydigan, koʻngilxushlikka moyil kishi edi; suv qushlaridan boʻlgan «gʻaroniq»ni ovlashga oshuftaligi uchun «Abul-Gʻaroniq» laqabini olgan. Uning kunlarida rumliklar Siqilliya orolining baʼzi joylarini egallab oldilar, u esa kuchlarini «Molta» oroliga yoʻnaltirib, uni 255-yili fath qildi va Barqaning gʻarbida, undan uzoqda, dengiz sohilida qalʼalar va istehkomlar qurdi. Lison ad-Din ibn al-Xatib: «Bugun bizda odamlar tinch kunlarni misol qilib keltirsalar, biror davlatni adolat va farovonlik bilan taʼriflasalar: Abul-Gʻaroniqning kunlari, deyishadi», degan — holbuki uning kunlarida katta urushlar ham boʻlgan. Hukmronligi oʻn yilu besh yarim oy davom etdi.Ифриқиядаги ағлабий подшоҳлардан, уларнинг тўққизинчиси. Амакиси «Зиёдатуллоҳ» ал-Асғар вафотидан кейин — 250-ҳижрий йили — ҳокимиятга ўтирди ва Тунисда вафот этгунича шундай қолди. Сахий ва молни кўп сарфлайдиган, кўнгилхушликка мойил киши эди; сув қушларидан бўлган «ғарониқ»ни овлашга ошуфталиги учун «Абул-Ғарониқ» лақабини олган. Унинг кунларида румликлар Сиқиллия оролининг баъзи жойларини эгаллаб олдилар, у эса кучларини «Молта» оролига йўналтириб, уни 255-йили фатҳ қилди ва Барқанинг ғарбида, ундан узоқда, денгиз соҳилида қалъалар ва истеҳкомлар қурди. Лисон ад-Дин ибн ал-Хатиб: «Бугун бизда одамлар тинч кунларни мисол қилиб келтирсалар, бирор давлатни адолат ва фаровонлик билан таърифласалар: Абул-Ғарониқнинг кунлари, дейишади», деган — ҳолбуки унинг кунларида катта урушлар ҳам бўлган. Ҳукмронлиги ўн йилу беш ярим ой давом этди.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 5, b. 307Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 5, б. 307