Muhammad ibn al-Abbos al-Xorazmiy
Muhaddis
Abu Bakr — kotiblar imomlaridan va olim shoirlardan biri. Til hamda ansob ilmida ishonchli sanalgan. «Rasoil al-Xorazmiy» nomi bilan mashhur «ar-Rasoil» va bir «Devoni sheʼr» sohibi. Xorazmda tugʻilib oʻsgan, yoshligida baʼzi yurtlarga safar qilib Sijistonga kirgan, uning volisi Tohir ibn Muhammadni madh etgan, soʻng uni hajv qilgani uchun voliy uni qamagan. Ozod boʻlgach safarini davom ettirdi, bir muddat Damashqda turdi, soʻng Halab atrofiga joylashdi. Keyin Naysoburga koʻchib, oʻsha yerni vatan tutdi, as-Sohib ibn Abbodga yaqinlashdi va shu yerda vafot etdi. U bilan Badiʼ az-Zamon al-Hamadoniy orasida boʻlgan munozara va gʻaroyibotlarning baʼzisini Yoqut «Muʼjam al-udabo»da keltirgan; Ibn Xallikon va as-Saoliybiy uning sheʼrlari va xabarlaridan bir toʻdasini naql qilgan. Muhammad ibn Jarir at-Tabariyning jiyani boʻlgani uchun unga «at-Tabariy» deyishardi; onasi tabaristonlik, otasi xorazmlik boʻlgani uchun bu ikki nomdan qoʻshib «at-Tabarxaziy» va «at-Tabarxazmiy» ham deyishardi.Абу Бакр — котиблар имомларидан ва олим шоирлардан бири. Тил ҳамда ансоб илмида ишончли саналган. «Расоил ал-Хоразмий» номи билан машҳур «ар-Расоил» ва бир «Девони шеър» соҳиби. Хоразмда туғилиб ўсган, ёшлигида баъзи юртларга сафар қилиб Сижистонга кирган, унинг волиси Тоҳир ибн Муҳаммадни мадҳ этган, сўнг уни ҳажв қилгани учун волий уни қамаган. Озод бўлгач сафарини давом эттирди, бир муддат Дамашқда турди, сўнг Ҳалаб атрофига жойлашди. Кейин Найсобурга кўчиб, ўша ерни ватан тутди, ас-Соҳиб ибн Аббодга яқинлашди ва шу ерда вафот этди. У билан Бадиъ аз-Замон ал-Ҳамадоний орасида бўлган мунозара ва ғаройиботларнинг баъзисини Ёқут «Муъжам ал-удабо»да келтирган; Ибн Халликон ва ас-Саолийбий унинг шеърлари ва хабарларидан бир тўдасини нақл қилган. Муҳаммад ибн Жарир ат-Табарийнинг жияни бўлгани учун унга «ат-Табарий» дейишарди; онаси табаристонлик, отаси хоразмлик бўлгани учун бу икки номдан қўшиб «ат-Табархазий» ва «ат-Табархазмий» ҳам дейишарди.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 182Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 182